استان کردستان، شهرستان قروه، قله قلوز ۳۱۰۰ متر - Kordestan, Ghorveh, Gholuz

قلل قلوز در استان کردستان واقع شده اند. قلوز در زبان محلی به معنی صعب العبور و دیواره سنگی است. این کوه سه قله دارد. قله های سه گانه قلوز( قلوز کوچک ، قلوز وسط ، قلوز بزرگ) در جنوب قروه واقع شده است. ارتفاع بلندترین قله آن (قلوز بزرگ ) 3100 متر می باشد. روبروی سکوی دوشاخه ، دکل مخابراتی جهت تقویت امواج مخابراتی شهرستان قروه نصب شده است. قله های قلوز از سمت جنوب مُشرف به روستاهای پیر سلیمان و امین آباد است. از سمت غرب به روستاهای قلعه و سرتیپ آباد وهمچنین قله «زرده چرمو» با ارتفاع 3000متر در سرتیپ آباد می باشد.
از سمت شرق مُشرف به روستای سرقل – میهم علیا ومیهم سفلی می باشد.
مسیر صعود به قله اصلی قلوز
ابتدا از قروه به سمت روستای قلعه که در 2 کیلومتری و سپس به روستای سنگین آباد که در8 کیلومتری و جنوب قروه واقع شده می توان حرکت کرد.
 پس از گذشتن از آبشار سنگین آباد که در 1 کیلومتری روستا قرار دارد، وارد دره ای می شویم و از سمت چپ آن به حرکت می کنیم در سمت بالای دره چشمه ای وجود دارد به نام کانی کوچکینه(سنگی که از آن آب بیرون می آید) که آب گوارایی دارد. در ادامه مسیر به چمنزاری  می رسیم که چشمه آن  در تمام فصول آب دارد و بالاتر از آن آخرین چشمه قرار دارد که فقط در فصل بهار آب دارد اما در سایر فصول باید از چشمه واقع در چمن آب برداشت.
مسیرقلوز وسطی: از آبشار سنگین آباد به سمت راست می رویم در طول مسیر دو چشمه وجود دارد یکی کانی پرویز و دومی چشمه ای که روبروی دکل مخابراتی و داخل چمنزار است.
مسیر قلوز کوچک:  از سمت راست مسیر آبشار سنگین آباد می توان به قله قلوز کوچک رسید.  

قله های قلوز جزو اراضی مرتعی روستای سنگین آباد می باشد و دارای  پوشش گیاهی مناسب و مراتع بکری است.
 نمونه پوشش گیاهی آن: گون- آویشن- کاکوتی- کَما- توتیا می باشد. همچنین زیستگاه حیواناتی مانند خرگوش، بُزکوهی، کل، گرگ،جغد، روباه و شغال است.

کوه بدر در جنوب شهرستان قروه و حد فاصل مرز استان کردستان و استان کرمانشاه با ارتفاع 3298 متر از سطح دریا قرار دارد. برای رسیدن به دامنه کوه، از این مسیرها می توان گذشت. از قروه به طرف روستاهای قلعه، سرتیپ آباد، امین آباد، پیر سلیمان  و از آخرین روستا یعنی پیر سلیمان پناهگاه مشاهده می شود.در فصل تابستان از راه جیب رو تا منطقه چمنزار زیر یال پناهگاه می توان با ماشین رفت.

بدر به نام کوه میهمین نیز معروف است زیرا این کوه بر دو قریه میهم محیط است.
قله های قابل دسترسی:  وزیر - دروازه- قلوز- چشمه و آبشار کانی شاه پسند.

جاذبه های قله بدر
کانی شاه پسند: چشمه زیبای است که در ارتفاع 2600 متری ضلع غربی بدر واقع شده که دارای آب گوارا می باشد و در فصل تابستان علاقمندان زیادی را به خود جذب می کند. کانی به زبان کردی یعنی چشمه، بنا به روایتی می گویند یکی از شاهان صفوی در زمان لشگرکشی در این محل اطراق نموده و این چشمه را پسندیده است.

چشمه کانی شاه پسندآبشار کانی: در امتداد چشمه کانی شاه پسند به طرف منتهی الیه دره، آبشار زیبایی با ارتفاع حدود 20 متر وجود دارد که زیبایی خاصی را به منطقه داده است.

آسمان دول: منطقه ای که در آن شوید وحشی می روید. آن منطقه عطر خاص خود را دارد و همه ساله افراد زیادی جهت استفاده از سبزی و خشک کردن آن، به آنجا می روند.

پناهگاه بدر
پناهگاه بدر که در ضلع شمال غربی قله بدر واقع گردیده،  در سال 1371 بنا شده است و در ارتفاع 2400 متری از سطح دریا قرار دارد.

مصالح بکار رفته در این پناهگاه ، سنگ، بلوک،  آجر، سیمان و آهک می باشد. وسعت زیر بنای آن، 0 12 متر مربع است و شامل یک انباری- دو اتاق و یک سالن اجتماعات می باشد. ظرفیت این پناهگاه  حدود 80 نفر است .
موقعیت آب: آب توسط لوله از چشمه که در 300 متری شرقی پناهگاه قرار دارد تا نزدیکی پناهگاه کشیده شده است و در تمام فصول، آب جاری است.

مدت زمان لازم  جهت رسیدن از روستا تا پناهگاه: از روستای پیر سلیمان در فصول بهار، تابستان و پاییز 2 ساعت و در زمستان 3 الی 4 ساعت ، اما در صورت مسدود شدن راه، از روستای سرتیپ آباد 5 الی 6 ساعت زمان مورد نیاز است.
مدت زمان لازم از پناهگاه تا قله:
بدر در زمستان: 3- 4 ساعت                          تابستان: 5/1 – 5/2 ساعت
قلوز در زمستان: 6-5 ساعت                                     تابستان: 4-3 ساعت
دروازه در زمستان: 5/4- 5/3- ساعت                       تابستان: 5/3- 5/2 ساعت
آبشار کانی شاه پسند در زمستان: 3- 5/2 ساعت        تابستان: 2-1 ساعت
قابل ذکر است که منطقه بدر از نظر جغرافیایی  تا قله وزیر که در حدود 100متری بدر می باشد، جزو شهرستان قروه است اما خود کوه بدر مربوط به استان کرمانشاه می باشد و پناهگاهش نیز در قسمت منطقه قروه است.

منبع: سایت گروه کوهنوردی قاجر قروه

قله اروان بیگ

ارتفاع :2750 متر

رشته کوه : البرز مرکزی  

مکان دسترسی : استان مازندران -سوادکوه - گدوک

شهرستان سوادکوه در یک دره وسیع طولانی ودر دامنه‌های شمالی رشته کوههای البرز مرکزی واقع شده‌است. حوزه کلی این ناحیه از منتهی الیه جلگه‌های جنوبی، و ۳۰ کیلومتری دریای خزر آغاز ده و با شیب بسیارتند به سوی جنوب کشیده می‌شود. پوشش ارتفاعات تا بلندی ۲۰۰۰ متری سرسبز و جنگلی و از آن به بعد مرتعی، خشک با آب و هوای سردسیری می‌باشد.  جهت شرقی و غربی این ارتفاعات به موازات سواحل دریای خزر مانع و سد بزرگ برای تبادل جریان‌های جوی بین این دریا و فلات مرکزی یاران بوده و جریانهای غربی به همراه ابرهای باران آورکه از غرب اروپا به ایران می‌رسند در کنار دیواره‌های ستببر و غول پیکر این کوهستان محبوس شده و باعث ریزش برف و باران فراوان و سودمند می‌شوند. واحد مرکزی این رشته کوهها در سوادکوه قرار دارد. ارتفاعات و تپه ماهورهائی که از جنوب به شمال کشیده شده‌اند به سرعت بلندی خود را از دست می‌دهند و به جلگه مازندران و بر حاشیه جنوبی شهرستان قائم شهر منتهی می‌شوند. آبادیهای فراوانی نیز در دل این ارتفاعات قرار داشته و در سطح شهرستان سوادپراکنده‌اند.

قله کلکچال

ارتفاع: ۳۳۵۰متر

مکان : استان تهران - تهران - پارک جمشیدیه

رشته کوه: رشته کوه البرز

کُلَک‌چال نام یکی از کوه‌های شمال تهران است.

ارتفاع قلهٔ کلک‌چال از سطح دریا، در حدود ۳۳۵۰ متر است.

به اعتقاد برخی از مردم، کلک‌چال خانهٔ دیو سپید بوده‌است، ولی برخی دیگر کلک‌چال آمل را خانهٔ دیو سپید می‌دانند.

در منظومه حماسی شبرنگ‌نامه، که در سده هفتم هجری و درباره رزم رستم با شبرنگ فرزند دیو سپید سروده شده، از نخستین نبرد رستم و شبرنگ در کُلَک‌چال، سخن رفته‌است.

چو پا بر فراز کلک چال کرد		ز چنگ تهمتن رها یال کرد
گریزان شده پور دیو سپید		تهمتن به رخش اندر آمد چو شید

کُلَک‌چال را یخچال پربرف هم معنی کرده‌اند.

پَناهگاه کُلَک‌چال، یکی از پناهگاه‌های کوهنوردی در شمال تهران است.

ارتفاع این پناهگاه از سطح دریا، ۲۶۰۰ متر است‌. این پناهگاه سه مسیر دسترسی دارد: بوستان جمشیدیه، گلاب‌دره و دره وزباد. پناهگاه دارای تأسیسات آب و برق است و زیر نظر وزارت آموزش و پرورش اداره می‌شود. همچنین این مجموعه دارای چندین ردیف درختکاری بوده و امکاناتی از قبیل استخر، مسجد، بوفه، سرویس بهداشتی و غیره را دارا می‌باشد. نام دیگر این مجموعه اردوگاه دانش‌آموزی شهید باهنر است. این پناهگاه در سال ۱۳۳۹ و توسط سازمان پیشاهنگی ایران ساخته شد. در روی برج سفید آن، نام گروه‌های پیش‌آهنگی به چشم می‌خورد. می‌توان از راه پیازچال، در پایان بهار، از کُلَک‌چال به دیگر پناهگاه‌های کوهنوردی مانند شیرپلا عزیمت نمود.

قله جانستون

ارتفاع : ۴۱۰۰ متر

مکان: روستای آبنیک فشم

رشته کوه : البرز

 قله جانستون با 4100 متر در منطقه فشم و روستای آبنیک  واقع شده است بعضی ها می گویند نام این قله جان ستان ، به معنی گیرنده جان است و بعضی ها معتقدند نام یک کوهنورد خارجی است ،مستنداتی در این مورد نيافتم، به نظر خودم جان ستان منطقي تر ميرسه.

موقعیت جغرافیائی :

قله جانستون واقع در ناحیه کوهستانی البرز مرکزی از جنوب به دره آب نیک از شمال به بخشی از دره رودخانه لار از شرق توسط یک خط الراس مرتفع به قله خرسنگ و از غرب توسط گردنه و قله وزوا به قلل خلنو متصل می گردد.
پاي صعود: استان تهران-شهرستان فشم(رودبار قصران)-جاده گرمابدر-بعد از روستای زایگان-آبادی آب نیک

گزارش برنامه

استان کردستان، شهرستان قروه، کوه پریشان ۳۱۰۰ م - Kordestan, Ghorveh, Parishan 3100 m

کوه پریشان در جنوب شرقی شهرستان قروه واقع شده است. برای رسیدن به دامنه این کوه،باحرکت از شهرستان قروه، ابتدا 10 کیلومتر از مسیر جاده همدان طی می شود سپس به سمت راست تغییر مسیر داده(جاده فرعی کنار پادگان قدس) و پس از عبور از روستاهای میهم سفلی و علیا(تا این قسمت جاده آسفالت بوده و ادامه مسیر شن ریزی می باشد)، ولی آباد و نعمت آباد به دامنه کوه پریشان می توان رسید.

این کوه از چهار قله صخره ای تشکیل شده که بلندترین آن قله پریشان می باشد که از دور همانند کوهانهای شتر (دوکوهانه) نمایان است وارتفاع آن 3100 متر می باشد و صخره های آن از ارتفاع 2800 متری شروع و تا قله ادامه دارد.

مسیرهای صعود به قله

در تابستان تا روستای نعمت آباد را می توان با ماشین رفت و مسافت از آنجا تا پناهگاه حدود یک ساعت و نیم می باشد. فاصله پناهگاه تا قله 2- 3 ساعت است. در زمستان اکثر اوقات به سبب بارش برف راه بسته است و ماشین تا روستای میهم علیا می تواند برود، در نتیجه باید پیاده به  روستای ولی آباد و نعمت آباد رفت و از آنجا به طرف پناهگاه حرکت نمود که این مسیر حدود 3 -4 ساعت می باشد و از پناهگاه تا قله هم 3 – 4 ساعت است.

پناهگاه پریشان
در سال 1369 به همت و یاری کوهنوردان یک باب پناهگاه در ارتفاع 2400 متری ساخته شد که هر ساله در فصول مختلف، پذیرای صدها نفرکوهنورد از اقصی نقاط کشور می باشد. چشمه آبی در فاصله 250 متری،  قسمت غربی پناهگاه وجود دارد. قله های قابل دسترسی به پناهگاه پریشان، بدر، خرسه ریه، سه زرده، دروازه، شعبان کچل،شعبان غده و یوسف سیاه می باشد.

  

مصالح بکار رفته در این پناهگاه، بلوک و سیمان است و 25 مترمربع وسعت دارد و حدود 23 نفر ظرفیت دارد.

مراحل ساخت پناهگاه پریشان

گلستان کوه

ارتفاع : ۳۶۳۱ متر

رشته کوه :زاگرس

مکان دسترسی: استان اصفهان، شهر خوانسار

گلستان کوه با ارتفاع ۳۶۳۱ متردر مسیر خوانسار به اصفهان و در ۱۵ کیلومتری شهر خوانسار و در استان اصفهان قرار دارد.جهت این کوه جنوب غربی ،شمال شرقی است . شهر خوانسار در دامنه جنوب غربی این کوه قرار دارد. این کوه از پوشش گیاهی خوبی برخوردار می باشد:لاله های واژگون(گل سر به زیر محجوب ایرانی )!،گز انگبین ،گزعلفی ،ریواس ،کنگر،مرزنجوش ،آویشن ،قارچ  ،بادام ،تره و پیاز کوهی ،گون ،موسیر،و دیگر گیاهان دارویی و علوفه ای که این رشته کوه را به منطقه ای غنی از دیدگاه گیاه پزشکی و همچنین مرتع مناسب جهت چرای دام و رونق زنبور داری بدل کرده است .

گزارش برنامه:

تاريخ اجراء : 11/2/138۸

اعضاء شركت كننده :

آقايان : حسين بيك زاده «سرپرست» ، روح ا... سخندان «راهنما» ، محمد گائيني «عكاس» ، سعيد علي محمدي و رضا حبيب نيا .

مسير حركت : قم ـ دلبيجان ـ گلپايگان ـ خوانسار ـ منطقه حفاظت شده گلستان كوه .

   طبق تقويم برنامه هاي گروه به جهت ديدن مناظر زيباي دامنه گلستان كوه و صعود به قله ساعت 5 صبح به اتفاق 4 نفر از همنوردان عزيز گروه از ميعادگاه هميشگي گروه يعني ميدان مطهري عازم شهر خوانسار شديم خوشبختانه اين بار هم آقاي بافراني راننده با صفاي گروه با اتومبيل خودش (ون) زحمت انتقال بچه ها را متحمل گشتند. بعد از حركت از ميدان مطهري از مسير جاده قديم اصفهان و گذشتن از روستاي قلعه چم و امامزاده عبدا... وارد اتوبان اصفهان شديم و به سمت دليجان پيش رفتيم براي رسيدن به گلپايگان و خوانسار هم مي شود از طريق محلات اقدام كرد و هم مي شود از يك مسير فرعي كه 35 كيلومتر پس از دليجان در مسير اتوبان دليجان ، اصفهان واقع هست (فرعي موته) ادامه مسير داد بهر جهت آقاي بافراني مسير دوم را انتخاب كرد . در نزديكيهاي روستاي موته ساعت 30/7 كنار جاده و در هواي بسيار سرد منطقه صبحانه را ميل نموديم و پس از عبور از شهرهاي گلشهر و گوگد در ساعت 25/8 به شهر گلپايگان رسيديم و سپس از داخل شهر گلپايگان عبور و از روستاهاي وانشان و تيدجان در ساعت 45/8 به شهر خوانسار رسيديم. شهرستان خوانسار منطقه اي كوهستاني با جمعيتي حدود 40 هزار نفر و 892 كيلومتر مربع وسعت ، در شمالغرب استان اصفهان و مجاورت شهرستان گلپايگان و داران واقع شده است ارتفاع اين شهرستان بطور متوسط 2250 متراز سطح دريا است و مركز آن شهر خوانسار مي باشد كه با شهر اصفهان 150 كيلومتر فاصله دارد.

   پس از گشت و گذار داخل شهر و ديدن پارك زيباي سرچشمه و كوه مشرف به اين پارك به نام كوه سول (به زبان محلي سويل) از شهر خارج شديم و در مسير خوانسار ـ دامنه اصفهان پس از عبور از كنار روستاي سنگ سفيد و 15 كيلومتري جنوب خوانسار بالاخره پس از طي مسافت 235 كيلومتر از قم به پارك گلستان كوه در سمت راست جاده رسيديم البته ناگفته نماند كه دقيقاً سمت چپ جاده نيز روستاي قلعه بابامحمد واقع هست ، با دادن مبلغ 1000 تومان بابت پاركينگ ماشين را در پاركينگ پارك كرديم و پس از تعويض لباس آماده صعود به قله شديم .

   گلستان كوه در مسير خوانسار به اصفهان در 15 كيلومتري شهر خوانسار يكي از زيباترين كوههاي استان اصفهان با ارتفاع 3631 متر از سطح دريا است اين منطقه طبيعي حدود 10 كيلومتر مربع وسعت دارد و در فصل بهار مملو از گلهاي طبيعي به ويژه لاله واژگون مي باشد كه از روز چهلم تا شصتم بعد از عيد شكفته مي شود.

علاوه بر گلهاي لاله سرنگون گلستان كوه پوشيده از گون هاي گزانگبين ، پياز وحشي (موسير) و انواع گلهاي زيبا از جمله سرنگون ايراني ، سرنگون حنايي ، لاله بيشه زار ، لاله لاآتشي و لاله كوهي را مي توان نام برد. در ساعت 30/9 پس از طي مسافت حدود 500 متر از كنار يك آبشار مصنوعي كوچك صعود را آغاز نموديم به علت بارندگي هاي اخير زمين كاملاً خيس و گل آلود بود و به همين دليل حركت كمي دشوار بود ، پس از عبور از چند تپه و ديدن گل هاي لاله واژگون و گرفتن عكسهاي يادگاري به يكي از يالهاي اصلي و سنگي قله مجاور گلستان كوه رسيديم كه براي صعود از اين مسير افراد بايد اصول اوليه سنگ نوردي را آموزش ديده باشند. خوشبختانه در هنگام صعود از مسير سنگي هوا خوب بود و فقط روي قله را مه فراگرفته بود پس از رسيدن به بالاترين نقطه يال سنگي از سمت راست مسير گلستان كوه را پيموديم و در نهايت ساعت يك بعدازظهر طبق پيش بيني راهنما موفق به صعود قله 3631 متري گلستان كوه شديم و پس از گرفتن عكسهاي يادگاري ، مشاهده شهر خوانسار و روستاهاي اطراف از فراز قله و خواندن دسته جمعي سرود « اي ايران » در ساعت 25/1 آماده برگشت از مسير قبلي شديم . لازم به ذكر هست آن دامنه كوه كه مشرف به پاركينگ و جاده مي باشد ديواره اي و بسيار خطرناك مي باشد. بهر جهت مسير فرود را از همان يال سنگي و با احتياط فراوان فرود آمده و پس از صرف نهار در بين راه و در نهايت ساعت 20/4 بعدازظهر به محل پارك ماشين رسيديم و پس از اقامه نماز و خريد سوغات خوانسار (عسل و كيك خوانساري) آماده حركت به سمت قم شديم. كه البته بدليل بارنگي بسيار شديد بين گلپايگان تا قم كه باعث كاهش سرعت ماشين شد ساعت 30/9 شب به قم رسيديم و خاطره اي ديگر به دفتر خاطرات كوهنوردي اينجانب اضافه شد./G-219

 گزارش نویس : رضا حبیب نیا

قلل تخت سلیمان

ارتفاع :۴۶۵۰ متر

مکان : استان مازندران، حدفاصل کلاردشت وطالقان

رشته کوه : البرز مرکزی

قله تخت سلیمان كه 4643 متر ارتفاع دارد و از جهت شمال به قلل سیاه‌گوگ و از سمت جنوب به قله شانه كوه متصل است.

منطقه تخت‏سلیمان و علم‏کوه در کلاردشت واقع می‏باشد. کلاردشت در گذشته، کلار خوانده می‏شد و کلار نام شهر و قلعه باستانی در محدوده کلاردشت امروزی بود. کلمه کلار نیز آنگونه که در فرهنگ فارسی آمده، و به فتح " ک " به معنی غوک و وزغ می‏باشد. اینکه چرا نام کلار براین منطقه نهاده‏اند، یک احتمال آن است که این دشت زمین های باتلاقی وسیعی وجود دارد که اصطلاحا " لش " نامیده می‏شود و این زمین‏ها محل تجمع و تراکم انواع غوک و وزغ می‏باشد.

منطقه کلاردشت به لحاظ موقعیت جغرافیایی در 36 درجه و 29 دقیقه عرض شمالی و 51 درجه و 6 دقیقه طول شرقی واقع شده است.

رشته کوه‏های تخت‏سلیمان و علم‏کوه که در این مجموعه گروه تخت‏سلیمان نامیده می‏شود عبارتست از چندین رشته عظیم و مرتفع سنگی منشعبه از خط الراس اصلی البرز که بین 45 و 50 درجه تا 10/51 درجه طول شرقی از نصف النهار گرنویچ و بین 15/36 درجه عرض شمالی در جنوب بخش کلاردشت شهرستان چالوس واقع شده است.

منطقه کلاردشت منطقه‏ای کوهستانی با وسعتی در حدود 1509 کلیو متر مربع، در غرب استان مازندران واقع است و مرکز آن شهر حسن‏کیف در50 کلیومتری جنوب غرب شهرستان چالوس می‏باشد.

ویژگی منطقه از نظر کوه‏نوردی:

منطقه تخت‏سلیمان به علت وجود بیش از 45 قله دارای ارتفاع بالای 4000 و وجود دومین قله مرتفع ایران، علم‏کوه با ارتفاع 4850 متر، مورد توجه خیلی از کوه‏نوردان ایرانی و خارجی قرار گرفته است.

از دیگر جاذبه‏هایی که باعث شده است که خیلی از کوه‏نوردان ایرانی و خارجی به این منطقه روی بیاورند دیواره معروف شمالی علم‏کوه با ارتفاع 700 تا 750 متر است که سنگ‏نوردان زیادی برای صعود از آن به منطقه وارد می‏شوند.

این دیواره که از سال 1343 برای اولین بار هاری روست و فضل الله امیر علایی مسیری را بر روی آن تا قله گشودند و بعد از آن کوه‏نوردان ایرانی و خارجی دیگر مسیرهای دیگری بر روی آن گشودند هنوز مورد توجه خیلی از کوه‏نوردان بوده و صعود از مسیرهای مختلف آن آرزوی کوه‏نوردان می باشد.

در سال 1341 با توجه ورود کوه‏نوردان مختلف ایرانی و خارجی به منطقه، فدراسیون کوه‏نوردی با نصب تابلویی منزل شخصی مشهدی صفر نقوی راهنمای معروف منطقه علم‏کوه را قرارگاه اعلام نمود که گروه‏های کوه‏نوردی عازم منطقه به عنوان اولین کمپ از آن سود جویند تا اینکه از سال 1357 که کلنگ احداث قرارگاه کوه‏نوردی رودبارک زده شد و طی حکمی از سوی مهندس ابوالقاسم نوروزی قائم مقام فدراسیون کوه‏نوردی، علیدوست فرضی به عنوان نماینده فدراسیون با شرکت پیمانکار شروع به کار کرد.

از سال 1363 با افتتاح این قرارگاه و علیدوست فرضی در مقام مسئول قرارگاه مشغول به خدمت به جامعه کونوردی است.

توپوگرافی منطقه :

همانطور که گفته شد، کلاردشت را باید منطقه‏ای کاملا کوهستانی بشمار آورد و در این میان دشت مرکزی (میان بشم ) را که شامل شهر کلاردشت است با ارتفاعی در حدود 1250 تا 1350 متر از سطح دریا، ناحیه پست دیگری را در مجموعه منطقه بوجود آورده است. در واقع شهر کلاردشت محدوده ای است در محاصره کوه‏های اطراف که در عین حال در ارتفاع بالایی از سطح دریا قرار دارد و می‏توان چنین تصور کرد که شهر کلاردشت همچون قلعه‏ای مرتفع و محصور، پناهگاهی طبیعی و سخت گذر است و همین امر در طول تاریخ بدان موقعیتی خاص بخشیده است و آن را از مناطق دیگر متمایز ساخته است.

شهر کلاردشت در محاصره کوه‏ها و قله‏های سر به فلک کشیده است، مخصوصا جنوب منطقه مورد بحث که با دیواری عظیم از کوه‏های مرتفع به طور طبیعی از دیگر قسمت‏ها متمایز شده است. این پدیده بر آب و هوای کلاردشت موثر افتاده و البته بخشی از جاذبه های طبیعی کلاردشت نیز به شمار می‏رود. با وجود بیش از 45 قله بالای 4000 متر ارتفاع، نمونه‏های کم نظیری از عظمت، صلابت و زیبایی رشته کوه‏های البرز در کلاردشت به نمایش در آمده است.

یخچال های طبیعی علم  کوه و تخت سلیمان

مجموعه یخچال های علم کوه در واقع بر فلاتی مرتفع  در ارتفاع 4000 متری در میان قلل گرانیتی تخت سلیمان واقع گردیده اند.مجموع قلل تخت سلیمان در استان مازندران بخش کلاردشت حد فاصل دره طالقان و جنگل های عباس آباد و شهسوار منطقه ای بسیار سردسیر و برف گیر با قلل بسیار مرتفع است.یکی از پدیده های مورفولوژیکی این منطقه کوهستانی وجود یخچال های بزرگ طبیعی است. یخچال های علم کوه از نوع یخچال های کوهستانی و دره ای هستند که روزانه با سرعتی به طور متوسط بین 30 سانتی متر تا یک متر در حرکتند و هر روز تغییر مکان می دهند.این یخچال ها متعلق به دوران سوم زمین شناسی (سنوزوئیک) هستند و 60 میلیون سال قدمت دارند.یکی از مهمترین این یخچال ها "علم چال" نام دارد که دارای 3000 متر طول و 750 متر عرض و 80 متر عمق می باشد.علاوه بر آن می توان از یخچال "اسپیلت" که متشکل از توده های بزرگ یخ است نام برد.این توده های عظیم یخ که با سنگ و خاک آمیخته شده اند، منبع اصلی آبگیری رودخانه "سردآبرود" در کلاردشت هستند.

در این مجموعه به طور کلی هفت یخچال اصلی وجود دارد که به ترتیب وسعت بشرح زیر می باشد:

 1-     یخچال هفت خوان

2-     یخچال علم چال

3-     یخچال شمال غربی علم کوه

4-     یخچال تخت سلیمان

5-     یخچال خرسان

6-     یخچال چالون

7-     یخچال مرجیکش

3- ( یخچال تخت سلیمان ) : این یخچال با شیبی تند از پاتخت در جناح شمالی قله تخت سلیمان در ارتفاع 4350 متری تا نزدیکی قله 4659 متری تخت سلیمان به صورت یک مرکز نسبتا عریض یخچالی با دو زبانه شرقی و غربی کشیده شده است و شیب آن در قسمت های شمالی تر بیشتر است.

ارتفاع:۲۴۵۰ متر

مکان : منجیل

تاریخچه‌ منجیل

 نام منجیل بخاطر ویژگیهای خاص خود در اکثر کتب تاریخی و سفر نامه های متعدد بچشم میخورد . این ویژگیها یعنی وجود بادهای شدید ، جلگه سبز و خرم درختان زیتون ، قرار گرفتن در کنار سه رود اصلی و معرفو : قزل اوزن ، شاهرود و سفید رود . ساختمان پل قدیمی منجیل که بر رودخانه سفید رود کشیده شده بود . وجود سرو کهنسال و شهرک تاریخی هرزویل و کوهستانهای زیبا و دلفریب آسمانسرا و نودی و سوتی ، قرار گرفتن منجیل در موقعیت محل تلاقی استانهای زنجان، گیلان و قزوین و سر راه جاده اصلی رشت به تهران سبب شده تا توجه سیاحان و تاریخ نویسان را به خود معطوف نماید .

 در دوره قاجاریه و پیش از ان در سفر نامه ها و کتب تاریخی از منجیل بعنوان قریه ای یاد میشود که در جنوب شرقی قریه رودبار و شمال قریه لوشان قرار گرفته است . میرزا محمد حسین فراهانی کاتب و مورخ دوران ناصرالدین شاه در سفرنامه خود در سال 3-1302 هجری قمری سیمای منجیل و پل منجیل را بدین شکل توصیف می کند (( و دو فرسخ به منجیل مانده رودخانه می افتد که هیچ نمایان نیست . این دو فرسخ سنگلاخ و غالباً دره و ماهور است تا آن که قریب به منجیل کوه کوچک سنگی در وسط جاده است . از آن کوه بالا رفت منجیل ( منگل ) است که در گودی و جلگه محفری افتاده و این جلگه سبز و خرم و درختان زیتون بسیار دارد . قریب دو هزار قدم که از قریه منجیل گذشت پل منجیل است که در جنب آن چند اطاق به جهت گمرک خانه ساخته اند . این پل را سابقاً از چوب بسته بودند و گذشتن از ان بسیار مشکل بود و حاجی سلیمان خان قاجار قوانلو پلی از گچ و آجر ساخته . این پل هفت چشمه است و ان پل چوبی هنوز در بغل این پل باقی است .

 نقاط مهم و دیدنی شهر منجیل

 1- سد سفید رود : دو رودخانه قزل اوزن و شاهرود در ناحیه منجیل و دهستان حومه بهم میرسند و رودخانه سفید رود یعنی پراب ترین رود استان گیلان را تشگیل داده اند . در محل تلاقی این دو رود سد سفید رود بنا شده است . ساختمان این سد در سال 1341 به پایان رسیده و حدود10 سال کار طراحی ، آزمایش و ساخت آن توسط شرکتهای فانسوی بطول کشید . گنجایش اولیه سددر حدود 8/1 میلیلرد متر مکعب بوده است و از سال 1342 آب مورد نیاز استان گیلان بویژه زراعت برنج را تامین می نماید . همچنین در این سد بخشی از برق مورد نیاز کشور تامین میگردد . مقدار اراضی که تحت پوشش آب آن قرار دارد به حدود 200 هزار هکتار از زمینهای جلگه گیلان بالغ میشود و البته با ظرفیت اولیه می تواند مقدار 307 هزار هکتار از اراضی را آب دهی کند . سد سفید رود مخزنی و از جنس بتون سنگی است و پایه دارد می باشد . ارتفاعتاج آن 110 متر و حدود 40% حجم مفید آن پس از گذشت 40 سال از رسوبات و گل و لای پر شده است .

 2- نیروگاه برق بادی والفجر: بدلیل وجود بادهای شدید در جلگه منجیل در سال 71 توسط سازمان انرژی اتمی ایران ، اولین سازه های نیروگاه بادی بر فراز تپه ای مشرف به شهر ، به بهره برداری رسید که تعداد آن در حال حاضر به 45 توربین از نوع kwh 500 و kwh 550 و مقدار برق تولیدی آنها ، سالیانه 000/288/252 کیلو وات ساعت بالغ میشود . ارتفاع برج هر توربین 30 متر و طول هر یک از پره ها به 5/17 متر میرسد . مشابه این نیروگاه در هیچ نقطه ای از کشور وجود ندارد . اما صنعت استفاده از انرژی باد در دنیا با وجود تازگی ، بشدت رو به گسترش است و کشورهایی مانند : آمریکا ، آلمان ، هلند ، دانمارک ، هند ، چین ، ژاپن ، انگلیس و دیگران در این صنعت پیشرفتهای قابل توجهی را کرده اند . در کشور ما این صنعت هنوز نوپاست ولی در صورت توجه بیشتر به آن ، مناطق زیادی را می توان به سایتهای نیروگاه بادی تبدیل کرد . به گفته کارشناسان در منطقه منجیل و حومه آن در صورت ایجاد راههای ارتباطی و جاده ، می توان پارکهایی را از توربینهای بادی ایجاد کرد که علاوه بر تولید برق که هیچگونه آلودگی زیست محیطی را بر خلاف نیروگاههای فسیلی در بر ندارد . چشم اندازهای بسیار زیبایی را با این سازه های آهنی بوجود آورد .

 3- شهرک و سرو هرزویل : شهرک تاریخی و (( سرو )) کهنسال هرزویل بدلیل برخورداری از آب و هوای متبوع و مناظر و چشم اندازهای زیبا و باغات و درخت تاریخی (( سرو )) یکی از نقاط گردشگری شهر منجیل بشمار می رود . بدلیل وجود همین ویژگیها بود که فرانسویها در زمان احداث بنای سد سفید رود ، این شهرک را بعنوان محل اسکان بریا مدت 10 سال انتخاب کرده بودند و شهرک زیبایی را در آنجا ایجاد کرده بودند که متاسفانه در زلزله سال 69 به ویرانه ای تبدیل شد . اما در حال حاضر یکی از دلایل اصلی شهرک هرزویل بخاطر وجود (( سرو )) سرافراز میباشد که با قدمتی در حدود 3000 سال از دریچه قرون همچنان به گذشته ها نظاره گر است . (( سرو )) زیبای ما با ارتفاع بیش از 30 متر و قطر تنه 4 متر در سال 1366 بعنوان یکی از آثار ملی کشور از طرف شورای عالی حفاظت از محیط زیست به ثبت رسیده است . گفته میشود حکیم ناصر خسرو در سفر نامه اش از این پدیده ارزشمند یاد کرده است و در پای آن اشعاری نیز سروده است . وجود اغین پدیده طبیعی کهن در این منطقه همواره پای بسیاری از مشتاقان طبیعت و محیط زیست را به اینجا کشانده است مردم این ناحیه با بستن پارچه به درخت نوعی قداست به آن بخشیده اند .

 4- پادگانهای آموزشی : وجود دو پادگان نیروی زمینی و نیروی دریایی در کنار یکدیگر به جهت موقعیت استراتژیک آنها بر اهمیت و اعتبار منجیل خصوصاً از حیث نظامی افزوده اند . این پادگانها با استقرار تعداد زیادی از افسران ، درجه داران و سربازان در خود علاوه بر اینکه موجبات مهاجرت و اثرات آن را برشهر فراهم می آورند از جهت دیگری نیز برای ساکنین منجیل دارای ارزش هستند و آن اینکه ، عمدتاً این دو مرکز نظامی در گذشته نقش بسزایی در آبادانی و گسترش شهر منجیل داشته اند و چنانچه ادعا کنیم که یکی از عوامل اصلی توسعه شهر بوده اند سخنی به گزاف نگفته ایم .

 5- قله آسمانسرا و منطقه نوری سوتی : قله زیبای آسمانسرا و منطقه خوش آب و هوای نودی و سوتی ، مشرف به شهر منجیل ، در دامن خود چشم اندازهایی را به نمایش می گذارد که چشم هر بیننده ای را خیره می کند و به جرات می توان گفت که از زیباترین مناطق طبیعی استان گیلان بشماره میرود . وجود دشتهای سرسبز و خرم در کنار جنگل و جلگه و علفزار که به زیبایی هر چه تمامتر هم چون تابلویی جادویی آرایش شده اند از ویژگیهای این مناطق بشمار میرود . آمیختگی دشت و دمن و چشمه و برکه و کوهستان فضاهایی را ایجاد نموده است که جز با دیدن ، حق آن ادا نمیش ود . آدمی با مشاهده چنین مناظر دلفریب و با طراوت فقط به تحسین خالق هستی که گویی قلم صنع او در اینجا به زیبایی هر چه تمامتر به نقش و نگار پرداتخ است ، می پردازد . ناگفته پیداست که این منطقه با وجود جاده خاکی و ناهموار هر ساله در فصول بهار و تابستان که هوا مساعد باشد افراد زیادی را برای گردش و تفریح به سوی خود جلب می کند .

لینک: گزارش برنامه

آسمان سرا – منجیل

برای استفاده از این فایل باید نرم افزار Map source در سیستم شما نصب باشد

گزارش برنامه نمونه:

در روز جمعه 19/3/85 فرشاد.ب و من برای صعود به قله «آسمان سرا» بوسیله مینی بوس به طرف رودبار حرکت کردیم. در مقابل تندیس مشعل گاز به طرف بالا به راه افتادیم که خوشبختانه یک سواری پیدا شد و ما را با کرایه نفری 500 تومان تا ایستگاه گاز رساند. این مسافت با سواری حدود 15 دقیقه بطول انجامید. ایستگاه متعلق به «شرکت لوله و مخابرات پتروشیمی ایران» بود. چند سازه عظیم توربین بادی نیز در این محل نصب شده بود.  پس از 5 دقیقه از ایستگاه حرکت کرده و در ساعت 30/9 به برکه اول رسیدیم. پس از صرف صبحانه که نیم ساعت طول کشید، در ساعت 10 حرکت کرده و راس 12 ظهر بالای یال غربی آسمان سرا بودیم که در این محل یک گودال بسیار بزرگ که نمی دانم چه طور به وجود آمده، یک اتاقک آجری تازه ساخت، و یک برکه وجود داشت. در این محل آب آشامیدنی وجود نداشت. از این محل تا قله را در 20 دقیقه طی کردیم و در 20/12 در قله 2450 متری آسمان سرا بودیم. پس از نیم ساعت استراحت به سمت جنوب غربی حرکت کردیم تا ساعت 30/14 به چشمه کلشتر (هفت چشمه) رسیدیم. در این محل چندین خانواده مشغول استراحت و تفریح بودند. متاسفانه در دسترس قرار گرفتن این محل به آلودگی آن منجر شده. ساعت 45/15 به طرف توربین های بادی حرکت کردیم و بجای سرازیر شدن به طرف سه راهی «هرزویل» منجیل، مسیر خود را به سمت غرب منحرف کرده و پس از دور زدن ایستگاه هواشناسی (یا مخابراتی؟؟؟) به طرف سد عظیم منجیل حرکت کردیم این مسافت با شیب زیاد و وزش بسیار قوی باد، تقریباً آزمون خوبی برای روحیه و استقامت ما بود.  در ساعت حدود 30/17 از بین دو تونل به جاده رسیدیم و پس از دیدن سد و قدم زدن در کنار دریاچه پشت سد با سواری به طرف رشت بازگشتیم.

عکس های صعود قله آسمان سرا

نزدیک قله

گزارش برنامه نمونه:

گزارشی از صعود دو نفره به قله آسمانسرای شهرستان منجیل مهد مناظر بسیار زیبا و طبیعت بکر استان گیلان

به نام خداوند خالق زیباییها

در روزجمعه مورخه 5/3/1391 من به اتفاق آقای مصطفی حسین زاده یک صعود دونفره به قله زیبای آسمانسرای شهرستان منجیل داشته باشیم که راس ساعت پنج صبح از سگزاباد به سوی منجیل حرکت کرده و در ساعت 7/30 به منجیل رسیدیم در میانه های شهر منجیل تقاطعی هست که با تابلوی پادگان آموزشی مشخص شده که از آنجا به سمت غرب و به طرف روستای هرزه ویل رفتیم در ابتدای روستا را آسفالته قدیمی و تخریب شده ای از بولوار جدا شده و به سمت شمال میرود که در همان ابتدای را آسفالت تمام شده و جاده خاکی میشود بعد از طی مسافتی را به یک دوراهی میرسیم که از هر دو راه میتوان به قله رسید که ما از راه سمت چپ که به طرف بالا میرفت به حرکت ادامه دادیم و بعد از طی مسافتی ماشین را در محلی مناسب پارک نموده و بعد از صرف صبحانه و تعویض لباس ساعت 8/30 در امتداد همان جاده خاکی به راهمان ادامه دادیم و بعد از یک و نیم ساعت به قله آسمانسرا رسیدیم که دارای مناظر بی بدیل و بسیار بکری بود که با دیدن آنها میتوان به عظمت خداوند در خلقت انواع گیاهان پی برد که گل بابونه به وفور در انجا یافت میشد چون فرصت زیادی داشتیم ترجیح دادیم به قله دیگری که به فاصله یک و نیم ساعت از قله آسمانسرا فاصله داشت صعود کنیم و ساعت 11/30 به قله رسیدیم بعد از صرف چای و میوه و کمی استراحت شروع به برگشت نمودیم و در اطراف قله آسمانسرا شروع به جمع آوری گل گاوزبان که از گیاهان دارویی بسیار مفید میباشد نمودیم و در ساعت یک به محل پارک ماشین رسیده و بعد از تعویض لباس به طرف روستای هرزه ویل جهت بازدید از سرو کهنسال دو هزار ساله حرکت نمودیم و سپس ناهار را در کنار سد منجیل صرف نوده و به طرف شهرمان حرکت نمودیم از نکات قابل توجه اینکه به علت مساعد نبودن جاده جهت تردد ماشین مسافران نمیتوانند زیاد به این محیط دسترسی داشته باشند فلذا هنوز طبیعت بکر بود و به دست انسانها به زباله دانی تبدیل نشده بود 

نمایی از قله ارفع کوه (داخل زمین فوتبال روستا)

قله ارفع کوه 

ارتفاع : 2735 متر 

مکان : سواد کوه - روستای ورسک- اوریم - روستای ارفع ده 

چشم اندازی از دره اوریم

 وضعیت اسکان :  در ورودی روستا یک امامزاده وجود دارد که با دو اتاق تقریبا" ظرفیت 25 الی 30 نفررا دارد و چشمه جوشانی در حیاط این امامزاده در تمام فصول سال جاری است . در داخل روستا نیز یک حسینیه که به مراتب بزرگتر از امامزاده می باشد . تقریبا" ظرفیت 60 الی 70 نفر را دارد که باهمناهنگی با مسئولین روستا امکان استفاده از آنها وجود دارد . این دو محل امکانات - آب - برق سرویس بهداشتی را دارا می باشند.

امامزاده سام ولام در اول روستای ارفع ده ودامنه قله ارفع کوه

مسیر دسترسی به منطقه :

در کیلومتر ١۵٠ از تهران به قائم شهر ( کیلومتر۶٧ از قائم شهر ) در ۷ کیلومتری بعد از روستای ورسک کنار کمپ هلال احمر و نزدیک مسجد امام علی (ع) به مسیر فرعی ورود به روستای ارفع ده میرسبم . ( بین ایستگاه های سرخ آباد و سوادکوه در خط آهن تهران گرگان ) .

مسیر های صعود :مسير اول :

از کنار مسجد امام علی(ع) و گدر از کنار پایگاه هلال احمر ( در ارتفاع ۹۶۰ متر از سطح دریا ) از جاده اصلی جدا شده و پس از طی ۵ کیلومتر راه خاکی مناسب اما با شیب کمی تند روستای ارفع ده ( ارفه ده) نمایان شده و از آنجا مسیر قله تا حدی قابل مشاهده است.

مشخصات :

رستوران کنار پایگاه هلال احمر ( ارتفاع 960 متر از سطح دریا ) 
ارتفاع امامزاده در روستای ارفع ده : 1534 متر
ارتفاع قله ارفع کوه : 273۵ منر
طول مسیر صعود از روستا حدودا 6 کیلومتر در مدت تقریبی 3 ساعت اما مسیر فرود (برگشت) بستگی به انتخاب... از 11 کیلومتر ( استخر پراو بسمت شمال شرقی ) و یا 16 کیلومتر ( روستای سرخیل بسمت جنوب غربی ) در شیب و سرازیری های ملایم و گاه تند میباشد.
مسیر : راه پاکوب و مشخص است.
تذکر : در طول مسیر آب موجود نیست.

آنتن دهی گوشی تلفن همراه : مسیر تحت پوشش شبکه همراه اول است.

بخشی از مسیر جنگلی است که در هر فصل زیبایی بی نظیر خود را آشکار میکند و بخشی دیگر کوهستانی است و گذر از کنار صخره ها که به خط الراس منتهی میشود. با توجه به زیبایی های مسیر صعود (کوهپیمایی و جنگل پیمایی) دقت و هماهنگی در صعود شرطی است لازم و البته صبر و حوصله یکی از شروط کافی.
قله : جانپناه دارد که گنجایش 7 تا 10 نفر را داراست.

پوشش گیاهی منطقه : درختان میوه وحشی آلوچه تمشک ؛ توسکا ، نمدار ،گیاهان گل گاو زبان ، گل بنفشه و بارهنگ که کاربرد داروئی دارند.

جانوران منطقه شامل : روباه ، خرگوش ، مار ، شغال ، گرگ ، بز کوهی ، گراز ، خرس و انواع پرندگان که اگر شانس یار باشد لااقل یکی دو نمونه به رویت میرسد .

مسیر دوم :

مسیر شمالی است که از روبروی پادگان شروع شده و چشمه پرآب و استخر بزرگ "پرو "در این مسیر قرار دارد.

صعود از مسیر شمالی در زمستان بسیارپربرف سخت است اما لذت بخش تر از مسیر جنوبی است است که البته بدون یک راهنمای خوب امکانپذیر نیست.

چشمه پرآب پراو

استخر پراو در ارتفاع ۱۸۳۵ متری

چشم انداز : در خط الراس تا قله در سمت شرقی قله های" نرو خرو" (٣۶٠٠) و پس از آن قله" نزوای" سمنان (٣٨٠٠) به چشم میخورد و پایین تر از آن بالای گردنه معروف گدوک قله و خط الراس قدمگاه (٣۶٠٠) کاملا مشخص است.  از شمال غربی روستای معروف آلاشت  و از غرب قله بلند دماوند قابل مشاهده است.

 گزارش برنامه

کوه صفه

ارتفاع : ۲۲۵۷ متر

رشته کوه : زاگرس

مکان : جنوب غربی شهر اصفهان

کوه صفه نام کوهی است ازسلسله جبال زاگرس در منتها الیه جنوب جغرافیایی اصفهان در استان اصفهان. در کمرگاه این کوه چشمه‌ای وجود دارد که خاچیک نامیده می‌شود. گفته می‌شود که خاچیک نام فردی ارمنی است که پیش از انقلاب ۱۳۵۷ در نزدیک چشمه در دامنه کوه دکه‌ای داشته‌است و مواد خوراکی و غیره به کوهنوردان می‌فروخته‌است.

چند سالی است که شهرداری اصفهان فضای سبز دامنه این کوه را گسترش داده است، کوه صفه یکی از محبوب‌ترین جاذبه‌های گردشگری اصفهان است و صبح روزهای جمعه میزبان خیل عظیمی از دوستداران طبیعت و مخصوصاً جوانان می‌باشد. همچنین منظره شهر اصفهان از دامنه و بالای این کوه بسیار دیدنی است.

مجموعه ارتفاعات كوه صفه با بلندترین نقطه ارتفاع 2257 متر در جنوب غربی اصفهان واقع است . این كوه از شمال به جاده كمربندی از غرب به كوههای تخت رستم و دره خان از شرق به شهرك ها و مجتمع های مسكونی و از جنوب به اراضی باز و خط آهن منتهی می شود.

در دامنه كوه صفه، چشمه‌ای به نام «چشمه درویش» و دویست متر بالاتر از آن «چشمه گل زرد» قرار دارد. چشمه دوم در نقطه‌ای صعب‌العبور قرار گرفته و رسیدن به آن دشوار است.

كوه صفه از محل چشمه درویش كه سنگ كوه از خاك جدا گشته و دامنه كوه محسوب می‌شود در سمت غرب، به فضای سنگی مسطحی (صفه) منتهی می‌گردد كه كوه به همین جهت «صفه» نامیده شده است. قبلاً در این محل چهار طاقیهایی ساخته بودند كه چشمه‌های آب و درختهای چنار چشم‌انداز مصفایی به آن می‌داده است. در آن حوالی سنگاب بزرگی نیز بود كه آب سرد آن از برفابهای قله تأمین می‌شد.

بالاتر از این محل، با عبور از چند پیچ و خم، قله كوه نمودار می‌شود. در سمت چپ كوه یك سلسله تپه‌های كوچك و بزرگ به نام هزار دره قرار گرفته كه جاده شیراز از وسط آن می‌گذرد. این تپه‌ها دارای خاك سرخ است كه جهت زینت و رنگ‌آمیزی عمارات به كار می‌رود. بعد از این تپه‌ها به طرف شرق، كوههای كلاه قاضی قرار دارد. در سمت غرب كوه صفه نیز شاه كوه قرار گرفته و پس از آن بلوك لنجان آغاز می‌گردد. در دامنه‌های مرتفع كوه صفه، قلعه‌هایی وجود داشته كه دیواره آنها عموماً‌ از سنگ و بسیار مستحكم بوده، و از آنها برای دفاع استفاده می‌شده است. مهمترین آنها به نام قلعه دیو معروف بوده كه ویرانه‌های آن هنوز باقی است. در مغرب دامنه كوه صفه، عمارت قلعه مانند دیگری وجود داشته كه با خشتهای بزرگ به اضلاع نیم متر ساخته شده و به نام تخت رستم معروف بوده است. زیرا بنابر باورهای مردم، جنگ اسكندر و دارا در آنجا اتفاق افتاده است. اما برخی صاحب‌نظران آن را آتشگاه می‌دانند. عده‌ای هم می‌گویند محله گبرها از دوران بسیار قدیم در آن حوالی قرار داشته و تا زمان صفویه نیز فعال بوده ولی به وسیله آخوند ملامحمد باقر مجلسی رونق خود را از دست داده است. قله كوه صفه از سطح زمین 590 متر ارتفاع دارد.

كوهستان صفه كه تا چند دهه پیش به صورت عنصری مجزا و با فاصله از شهر قرار داشت اینك با توسعه شهر به طرف جنوب كاملا به شهر متصل شده و بخشی از آن به عنوان پارك كوهستانی كاركرد شهری یافته است. كوه صفه به عنوان یكی از عناصر نشانه ای بارز در شهر اصفهان همراه سایر عناصر عمده نظیر جاده كمربندی ، بزرگراهها و خیابان های اصلی ، رودخانه زاینده رود ، باغهای ناژوان و میدان نقش جهان ساختار اصلی شهر را تشكیل می دهد .

فضای سبز كوه صفه كه در حال حاضر عرصه ای به مساحت 100 هكتار را تبدیل به منظره ای سبز كرده است در قسمتهای دامنه كوه قرار دارد و به عنوان پارك كوهستانی و بخشهایی از آن شكل پارك جنگلی دارد روزانه پذیرای جمع كثیری از طبیعت دوستان و گردشگران است .

پارك كوهستانی صفه كه مطابق طرح راهبردی توسط مهندسین مشاور بافت شهر در سال 1380 ارائه شده است نتیجه مطالعات و راهبردها به عنوان هدف كلان مطابق شرح خدمات مورد قرارداد در محدوده تقریبی 1200 هكتار تهیه و ارائه گردیده است جمعا حدود 72 طرح در طرح راهبردی پیشنهاد گردیده است و از بین طرح های مذكور 12 پروژه دارای اولویت اجرایی و برنامه امسال مدیریت طرح ساماندهی ناژوان و صفه می باشد.

از جمله نقاط مشهور در كوه صفه قلعه شاهدژ یا شاه دز می باشد كه به قلعه دیو نیز معروف است و به عنوان هسته مركزی پارك كوهستانی صفه است و چشمه های موجود از جمله چشمه پاچنار و خاجیك به عنوان قلب تپنده این مجموعه اند كه با وجود درختان كهنسال همچون نگینی زیبا می درخشد ورودی اصلی صفه در ابتدای خیابان حكیم نظامی تا چشمه پاچنار بصورت محور اصلی و به مثابه ستون فقرات است و همه دست به دست هم داده اند تا محیطی امن و چشم اندازی زیبا و دلپذیر را فراهم آورند تا با كمترین زمان از زندگی شهری جدا شده و به محیطی آرام و دلپذیر و به دور از آلودگی شهری دست یافت. لذا با این وصف و با توجه به مشكلات موجود اولین سیاست مدیران، حفظ و جلوگیری از تخریب سیمای طبیعی پارك بوده كه به موازات آن طرحهای امكان پذیر در قالب راهبردی طرح پارك كوهستانی صفه در دست اقدام است.

طرح ساماندهی ناژوان و صفه وابسته به شهرداری اصفهان با هدف ایجاد فضای مناسب جهت گذراندن اوقات فراغت بر اساس استفاده بهینه از منابع طبیعی، فرهنگی و اجتماعی كشور در جهت تامین نیازهای مادی و معنوی نسلهای كنونی و آتی به نحوی كه ضمن حفظ یكپارچگی و هویت فرهنگی سلامت محیط زیست و تعادل اقتصادی بتوان رفاه و آسایش اقشار مختلف را در مقیاس محلی، بین المللی تامین كرد اقدام به ساماندهی منطقه كوهستانی صفه نموده است.

قله یخچال

ارتفاع : ۳۵۸۰ متر

ارتفاع نقطه آغاز صعود : ۲۰۶۰ متر

رشته کوه : زاگرس

مکان : استان همدان، شهر همدان، دره مرادبیگ

محلی موسوم به خانه های ییلاقی در انتهای دره مراد بیگ در مسیر صعود به قله یخچال

قله يخچال صاحب ( گاو بره ) – اين قله به يخچال صاحب الزمان ( ع ) نيز شهرت دارد. و تابش نور خورشيد در آن مايل است و به همين دليل گرماي كمتري به آن مي رسد برفهايش ديرتر ذوب مي شود. و. اطلاق نام يخچال نيز به همين علت است. اولين برف پائيزي و يا زمستاني اين كوه را سفيد پوش مي كند و حتي در تابستان نيز داراي هواي بسيار سردي است. و بيشترين آب ورودي به سد اكباتان همدان از طريق همين قله تامين مي شود. راه صعود، از طريق دره مرادبيك به چشمه سنگ سفيد، و در ادامه به هزارپيچ و سپس به يخچال مي رسد. فاصله اين قله از شهر همدان 17 كيلومتر است. اين قله از خط الراس تاريك دره نيز قابل دسترسي است.

در بین کسانی که در شهر همدان زندگی می کنند، اگر کسی علاقمند به کوه نوردی باشد، هیچ کم و کسری احساس نمی کند. دست کم برای کسانی چون من که در یک سرزمین جلگه ای ساکن هستیم این گونه به نظر می رسد.
  وجود کوههای پر شمار با درجات سختی گوناگون در نزدیکی این شهر و تنوع مسیر های کوه نوردی و همچنین جلوه های گوناگون آنها در هر فصل از سال، شرایطی این چنین مناسب را به وجود آورده است. علاوه بر این شرایط مناسب، دسترسی به این کوهها در کمترین زمان و کوتاه ترین فاصله انجام می گیرد. مثلاً اگر از مرکز شهر راه خیابان بوعلی را به سمت جنوب در پیش بگیرید، و مستقیم ادامه دهید، در نهایت سر از قله یخجال در می آورید!!

نمودار پستی و بلندی های طی شده در مسیر صعود

مسیر صعود :

نمایش مسیر صعود روی تصویر ماهواره ای       نمایش موقعیت اجرای برنامه در منطقه  

پناهگاه

گزارش برنامه

 قله آق‌داغ، استان زنجان،۳۳۰۳ متر در نزدیکی بخش ویر از توابع شهرستان خدابنده در استان زنجان ایران است. این کوه با ارتفاع ۳۳۰۳ متر یکی از مرتفع‌ترین قلل استان زنجان به شمار می‌رود این کوه به دلیل داشتن غار زیبا و چشمه‌های پر آب در دامنه خود و وجود بنای تاریخی داش‌کسن مربوط به دوره‌های قبل از اسلام مورد توجه کوهنوردان کشور است.

گزارش برنامه

ارتفاع : 4100 متر

رشته کوه : البرز مرکزی

مکان : استان تهران، منطقه فشم، روستای آبنیک

کوه خرسنگ دو قله دارد، شمالی ۳۹۵۲ متر و جنوبی ۳۹۴۰ متر که تیم ما (اجباراً) هر دوی این قله ها را صعود کرد. مسیر صعود از ارتفاع بالای ۳۰۰۰ متر کاملاً  پوشیده از برف بود. از روی این قله می توان یک پانارومای بسیار زیبا را از قله های البرز مرکزی تماشا کرد.

این قله روی خط الرأس اصلی البرز واقع است که از یک طرف (غرب) به قله های جانستون، خلنو، پالون گردن، سینه زا، و در ادامه به قله های دو خواهران و دماوند. و از طرف دیگر (شرق) به گردنه ی یونزا (خاتون بارگاه) و قلل کاسونک، پیرزن کلون، مهرچال، ریزان، آتش کوه، پرسون، سیاه غارها تا قله ی گل زرد و گردنه ی امام زاده هاشم می رسد.

قله آلانه سر

قله آلانه سر- مازندران - کلاردشت - تخت سلیمان ۴۰۶۵ متر

ارتفاع : ۴۰۶۵ متر

مکان دستیابی : تخت سلیمان

رشته کوه : البرز مرکزی

موقعیت جغرافیایی :

این قله در منطقه جنوبی تخت سلیمان و در نواحی شمالی آبادی پراچان و ناریان طالقان و در سمت جنوب آبادی های الیت و دلیر قرار دارد که در اصطلاح محلی به آن آلانه سر (اعلانثار) می‌گویند .

بررسی توپوگرافی :

این قله در منطقه تخت سلیمان واقع شده است. این منطقه پس از قله دماوند بلندترین قله های البرز مرکزی را در خود جای داده است و تنها منطقه ایستکه ارتفاع قله های آن از ۴۴۰۰ متر تجاوز میکند. بسیاری از قله ها بر ستیغ خط الراسی که بر خلاف اکثر دیگر خط الراسهای البرز مرکزی از شمال به جنوب امتداد می یابد قرار گرفته اند. ارتفاع این خط الراس در مسیری به طول ۱۹ کیلومتر (از جنوب قله لشگرک کوچک تا قله مازی گردن در شمال) در هیچ نقطه ای به پایینتر از ۴۰۰۰ متر نمی افتد. دو شاخه اصلی-یعنی شاخه چالون/سیاه کمان و شاخه هفت خوانها- طول خط الراسهای به هم پیوسته را که تماما بالای ۴۰۰۰ متر هستند را به ۳۰ کیلومتر میرسانند. شاخه های اصلی دیگری همچون شاخه ابیدر/دیوچال شاخه میش چالک/کلوان و شاخه زرین کوه/آلانه سر بعضا بالای ۴۰۰۰ متر می باشند. نزدیکی کوههای تخت سلیمان به دریای مازندران باعث پدید آمدن دره های بسیار عمیق در شمال-شرق و غرب منطقه شده است. این دره ها اکثرا تا ارتفاع ۲۳۰۰ متری از جنگلهای خزری پوشیده شده اند. در قلب منطقه دره های مرتفع U شکلی به چشم می خورند که بیانگر فرسایش یخچالی در این کوهها میباشند. در حال حاضر کوههای تخت سلیمان دارای بزرگترین مجموعه از یحچالهای کوهستانی در ایران هستند.  مهمترین قلل منطقه عبارتند از: لیست قله های ۴۰۰۰ متری منطقه تخت سلیمان: علم کوه ۴۸۵۰ متر- شاخک غربی علم کوه ۴۷۸۲ متر - شاخک شرقی علم کوه (تقریبا) ۴۷۵۰ متر - خرسان شمالی (و میانی) ۴۶۸۰ متر- تخت سلیمان ۴۶۵۹ متر- خرسان جنوبی ۴۶۵۹ متر- ویران کوه ۴۶۰۹ متر- سیاه سنگ ۴۶۰۴ متر- مرجی کش ۴۵۸۰ متر- هفت خوان شماره یک ۴۵۳۷ متر- هفت جوان شماره دو ۴۵۲۸ متر- چالون ۴۵۱۶ متر- سیاه گوک جنوبی (تقریبا) ۴۵۰۰ متر- سیاه گوک شمالی ۴۵۰۵ متر- سیاه کمان ۴۴۷۲ متر- شانه کوه ۴۴۶۵ متر- هفت خوان شماره پنج ۴۴۵۷ متر- کالاهو (میشور و نفار نقار) ۴۴۳۱ متر- قبی ۴۴۳۰ متر- رستم نیشت ۴۴۲۶ متر- گردونه کوه (و هزار چم) ۴۴۰۲ متر- دندان اژدها (تقریبا) ۴۴۰۰ متر- مناره ۴۳۷۸ متر- لنگری شماره یک ۴۳۷۶ متر- میان سه چال ۴۳۴۸ متر- لوی نا (کل چال) ۴۳۴۰ متر- تنگ گلو ۴۳۳۵ متر- لنگری شماره دو ۴۳۲۴ متر- ستاره ۴۲۹۶ متر- ابیدر (گرماب سر) ۴۲۶۰ متر- لشگرک بزرگ ۴۲۵۶ متر- تخت رستم ۴۲۴۸ متر- زرد گل ۴۲۳۱ متر- زرین کوه (ماسه چال) ۴۱۹۸ متر- دیوچال ۴۱۸۵ متر- لشگرک کوچک ۴۱۸۴ متر- مازی گردن ۴۱۴۰ متر- گرده کوه ۴۱۴۰ متر- کلوان شماره یک ۴۰۷۸ - کلوان شماره دو ۴۰۶۸ متر- میش چالک ۴۰۶۷ متر- آلانه سر ۴۰۶۵ متر- نزار ۴۰۴۷ متر- خرس چر ۴۰۳۰ متر- کرما کوه ۴۰۲۰ متر- ماسمور ۴۰۱۲ متر- سیاه نو ۴۰۰۶ متر- پسند کوه (تقریبا) ۴۰۰۰ متر .

آلانه سر قله ای مرتفع در حد فاصل غرب قلل زرینه کوه و سیاه لیز و در جناح شرقی قلل لشگرک بزرگ و کوچک قرار دارد . جناح شمالی قله ، دارای دره ای بزرگ و وسیع و پر شیب است که به نزدیکی راه مالرو دریچه بند خط مواسلاتی قدیمی طالقان به دلیر می‌رسد . قله گت غار به ارتفاع ۳۷۴۹ متر بر روی شانه شمالی قله واقع است که از طریق قله تخت خرس به قله شمالی لاجی‌ پاره به ارتفاع ۳۷۵۰ متر منتهی می‌گردد . سراسر جناح‌های جنوبی قله به سمت طالقان و مشرف بر مرتع پیازچال ومنطقه عمومی دمچه می‌باشد.

کروکی مسیر :

نقشه راهنمای مسیر :

نقاط GPS قله آلانه سر :N36°۱۷٫۸۱۵E51°۰۱٫۹۶۰

کل مسیر :

آلانه سر از گوسفندسرای دمچه

خط راس ۵ کیلومتری خرس چر به آلانه سر از نمای دیگر

خط الرس

گزارش برنامه

الگوي معيشت و سکونت
براساس نتايج سرشماري سال 1375 روستاي وشنوه در حدود 696 جمعيت داشته است که در سال 1385 به حدود 850 نفر افزايش يافته است.درآمد اکثر مردم اين روستا از فعاليت هاي زراعي و دامداري تامين مي شود. مشاغل خدماتي و توليد محصولات صنايع دستي نيز در روستا رواج دارد. شرايط مساعد آب و خاک و کوشش دهقانان، باغداري در روستا را رونق بخشيده است و انواع ميوه ها مانند فندق، گردو، بادام و آلو در آن به عمل مي آيد.مراتع سرسبز پيرامون روستا موجب رونق دامداري و پرورش گوسفند و بز در روستا شده و انواع لبنيات مانند کره، پنير، ماست و شير از فرآورده هاي دامي روستاست. زنان روستايي در کنار فعاليت هاي زراعي به توليد و بافت انواع قالي و قاليچه ميپردازند.روستاي زيبا و ييلاقي وشنوه که در ناحيه کوهستان استقرار يافته بافت مسکوني متراکمي دارد. قسمتي از کالبد روستا که در شيب تند قرار گرفته معماري پلکاني دارد. بام يک خانه حياط خانه ديگري است. در کوچه هاي پيچ در پيچ روستا، نهرهاي آب جريان دارد که اطراف آن ها را درختان بلندي فرا گرفته اند. معابر روستا وضعيت مناسبي دارند.اکثر خانه هاي روستا، در يک طبقه با سقف مسطح ساخته شده و از چوب و اندود کاهگل پوشيده شده است. در اين روستا، خانه هاي بزرگ و ويلايي نيز مشاهده مي شود. روستاي وشنوه به لحاظ معماري بسيار زيبا و جالب توجه مي باشد. در بافت قديمي روستا خانه هايي وجود دارد که قدمتي بسيار طولاني دارند و برخي از آن ها اخيراً مرمت شده اند.مصالح عمده به کار رفته در ساخت خانه هاي شامل سنگ، چوب، آجر، خشت، گل و گچ است. در ساخت خانه هاي جديد، از آهن و سيمان نيز استفاده مي شود. شکل خانه ها، از نوع فعاليت و معيشت مردم تعبيت مي کند. مثلاً در خانه هاي دامداران علاوه بر فضاي معمول، اصطبل و انبار علوفه نيز وجود دارد.

جاذبه هاي گردشگريروستاي کوهستاني و زيباي وشنوه به دليل موقعيت طبيعي و اقليم ييلاقي، مناظر جذاب و زيبايي دارد. چشم انداز ارتفاعات اطراف و باغ هاي ميوه آن به خصوص در فصول بهار، تابستان و پاييز جلوه اي زيبا و دلنشين دارد و هر بيننده اي را مجذوب مي کند.ارتفاعات زيباي الوند در 10 کيلومتري روستاي وشنوه واقع شده است. اين کوه مناظر و چشم اندازهاي طبيعي و زيبايي دارد. قله آن در زمستان پوشيده از برف است و جلوه اي شگفت انگيز مي يابد. اين کوه، مکان مناسبي براي علاقمندان به طبيعت گردي و کوهنوردي است.غار وشنوه يکي از جاذبه هاي طبيعي و شگفت انگيز روستاي وشنوه است. اين غار در 6 کيلومتري روستا و در کوهستان اردهال قرار دارد. در اين کوهستان چهار غار يا چاله غار، وجود دارد در داخل يکي از آنها منبع آب فراواني وجود دارد. اين آب از شکاف کوه سرازير مي شود و گاهي نيز به صورت چشمه فوران مي کند.پوشش گياهي روستا، شامل انواع گياهان دارويي از قبيل گل گاوزبان، شيرين بيان، گل ختمي، شاتره، خاکشير، کاسني و گون است. جانوران و پرندگان روستا شامل شغال، گرگ، روباه، خرگوش، کبک و تيهو است.دره هاي اطراف روستا وشنوه از درختان کهنسال گردو و بادام پوشيده شده است. اين دره هاي زيبا در فصل زمستان از برف پوشيده مي شوند و در بهار و تابستان نيز بسيار سرسبز و زيبا جلوه مي کنند. در دره ها چشمه ها و رودخانه هاي پرآبي جريان مي يابند و مناظر بسيار تماشايي و فضاي مناسبي براي گذران اوقات فراغت پديد مي آورند. مظهر قنات روستا نيز بسيار جالب توجه است.امامزاده هادي يکي از بناهاي آرامگاه مهم روستاي وشنوه است. اين بنا از آثار دوره صفويه است و در يک کيلومتري روستا قرار گرفته است. ضريح طلايي امامزاده در زير طاق گنبد قرار دارد و در دوره آن جملات عربي نوشته شده است

صنايع دستي و سوغات
مهم ترين صنايع دستي روستاي وشنوه توليد انواع قالي و قاليچه هاي دستبافت در طرح ها و رنگ هاي متنوع است. سوغاتي هاي محلي اين روستا، شامل انواع خشکبار، گردو، بادام و فندق مي باشد.

غذاهاي محلي
از مهم ترين غذاهاي روستا، مي توان به اشکنه، قرمه، سمنو، کالجوش و کوفته برنجي اشاره کرد.

دسترسي
اين روستا از طريق شهر قم وکهک قابل دسترسي است و جاده اي آسفالت دارد

گرچه طبیعت سبز ، کوه های بلند و قلل سفیدپوش ، سواحل نیلگون و... زیبا و تماشایی است ، اما در کویر نیز مناظر شگفت انگیز و دیدنی های بسیار وجود دارد که در هیچ جای دیگر نمی توان یافت. صحراهای پوشیده از نمک ، تپه های طلایی ، شن های روان ، کوه ها و تپه های خاکی و ... همه از چشم اندازهای بی نظیر کویری است .

منطقه ی وسیع «دشت کویر» از بزرگ ترین و مهم ترین مناطق اکولوژیکی ایران ، از نظر تنوع گونه های حیوانی و گیاهی در جهان کم نظیر است . بخشی از این منطقه از سال 1343 به عنوان پارک ملی اعلام شد . پارک ملی کویر با بیش از 600 هزار هکتار مساحت ، در جنوب شرقی تهران واقع است و قسمتی از آن در استان قم قرار دارد . این پارک ملی نمونه ای تقریباً بکر از طبیعت است که به دلیل داشتن ذخایر با ارزش گیاهی و جانوری و ویژگی های استثنایی ، از میراث طبیعی و ملی کشور به شمار می آید .

تپه های شن های روان با وزش باد ، همواره در حال تغییر شکل و جابه جایی است. انبوه این شن های روان طلایی همراه با بوته های پراکنده مناظر زیبا و دلفریبی را به وجود می آورد . نسیم صبحگاهی کویر، طلوع خورشید و در هنگام اوج اشعه سرخ فام نور خورشید ، و درعصر که با وزش نسیم ملایم دیگر گرما حس نمی شود و بالاخره آسمان کویر در شب که همه ستارگان با فاصله ای کم در آسمان شفاف گرد هم می آیند، همه و همه از دیدنی ها و مناظر طبیعی ای به شمار می روند که تنها در کویر می توان آنها را دید.

دریاچه نمک

دریاچه نمک از دیگر جاذبه های طبیعی استان به شمار می رود . این دریاچه بخشی از کویر نمک است که در شرق قم واقع شده و فقط زمستان ها آب دارد. حضور ورقه های نمک و برداشت آن که از اوایل تابستان در منطقه جنوبی این دریاچه آغاز می شود، دیدنی است .

دریاچه حوض سلطان

دریاچه حوض سلطان که با مساحتی حدود 330 کیلومتر مربع ، به " دریاچه ی قم " ، " دریاچه ی شاهی " و " دریاچه ی ساوه " نیز مشهور است ، در جهت غربی – شرقی در شمال غربی دریاچه نمک و شمال استان قم قراردارد . برخی با توجه به نام ساوه که به آن داده اند، آن دریاچه را به حوض سلطان منتسب کرده اند، از جمله " گوبینو" و " دیولافوآ " در سفرنامه های خود می نویسند احتمالاً این دریاچه ممکن است بخشی از دریای بزرگ ساوه بوده باشد که در روز تولد پیغمبر (ص) خشک شده و این نشانه ای از ظهور پیغمبر اسلام بوده است .

دریاچه حوض سلطان با مناظر گوناگون و دیدنی خاص خود در ساعات مختلف روز و در فصل های گوناگون ، زیبایی را به نمایش می گذارد. اما مردمان ساکن در روستاهای اطراف سودمندی های آن را نیز در نظر دارند و از آن در بهبود زندگی خود استفاده می نمایند.

در حقیقت دریاچه حوض سلطان شامل دوچاله ی جدا از هم به نام " حوض سلطان " و " حوض مره " است که مجموعه آن بیشتر به نام حوض سلطان معروف شده و کمتر از حوض مره یاد می شود.

آب هایی که به این دریاچه وارد می شود ، دایمی نیست و به علت عبور از طبقات نمکی ، بی نهایت شور است . هرگاه ورود آب افزایش یابد ، سطح دریاچه گسترش یافته و اراضی پست و شوره زار و باتلاقی پیرامون را با آب صاف می پوشاند و به صورت دریاچه ی بزرگی درمی آید . خاک اطراف به سبب خشک شدن تدریجی دوایر متحدالمرکزی را حول مرکز دریاچه تشکیل می دهد که میزان شوری از مرکز به طرف بیرون به تدریج کاهش می یابد.

دریاچه حوض سلطان بعد از اسلام تا حدود سده 19 میلادی دوره های خشک و مرطوب فراوان دیده و برحسب تغییرات مجرای رود مسیله یا رود شور به صورت دریاچه ، باتلاق وکویر در آمده است. از زمان صفویه به بعد نیز ارتباط بین دریاچه حوض سلطان و دریاچه نمک به سبب تأسیس سدی در بالای پل دلاک که آب رود قره چای را به دریاچه نمک هدایت می کرد، قطع یا ضعیف شد . در سال 1262 ش ، دو نیمه ی دریاچه حوض سلطان به هم متصل شد و تشکیل دریاچه ی بزرگی را داد . گویند در سال 1299 هـ . ق ، با تخریب سدی که در برابر مسیله رود قرار داشت ، دریاچه هر روز کوچک تر شد. برای آباد کردن زمین های زراعتی ساوه هم سد ساوه را تعمیر و مانع هدر رفتن آب شدند. این امر موجب خشکی باتلاق های اطراف دریاچه و مانع ورود آب به دریاچه حوض سلطان شده است .

غارها

غار وشنوه : در 60 کیلومتری قم در کوه اردهال چهار غار قرار دارد که در داخل یکی از آنها منبع عظیمی از آب وجود دارد. این آب از شکاف کوه سرازیر می شود و به صورت چشمه فوران می کند . این غار یکی از جاذبه های بسیار دیدنی استان قم به شمار می رود .

سایر نقاط دیدنی

شهر کَهـَک؛ این شهر از سه سمت مشرف به ارتفاعات است و دره زیدان در شرق آن قرار دارد از این رو دارای آب و هوایی معتدل و است . حضور امامزاده زینب خاتون ( ع ) ، خانه ملاصدرا و غار معروف کهک عامل مهمی برای جذب گردشگران به این منطقه است .

روستای وشنوه ؛روستایی ییلاقی که یکی از زیباترین روستاهای ایران به شمار می رود و فندق آن از شهرت خاصی برخوردار است.

روستای نایه ؛ این روستای ییلاقی در بخش خلجستان از دیگر روستاهای دیدنی استان قم و ایران محسوب می شود.

روستای جمیزقان ؛در بخش خلجستان در 65 کیلومتری شمال غرب شهر قم در دره ای قرار دارد . رودخانه " وزوا" از جنوب آن می گذرد وجود رودخانه ، کوه ها ، گردنه ، چشمه و پوشش گیاهی مناسب و داشتن آب و هوایی معتدل و خشک از خصوصیات جالب توجه این روستا به شمار می رود.

روستای اَوِل؛ از روستاهای ییلاقی با درختان خرم و آب وهوای مطبوع است که یکی از فضاهای طبیعی دلنشین را شکل می دهد.

مکان دستیابی : لواسان - روستای افجه - دشت هویج

رشته کوه : البرز مرکزی

موقعیت جغرافیایی : این قله با ارتفاع ۳۸۵۰ متر درمنطقه لواسانات استان تهران یکی از قله های رشته کوه البرز است که در بخش مرکزی آن واقع شده است .

 قله های نزدیک: ساکا (۳۳۰۰)،قله پرسون (۳۱۰۰)،قله ریزان (۳۶۵۰)، قله مهر چال(۳۹۲۷)

 برای صعود به این قله باید از قسمت شمال شرقی شهر تهران به سمت جاده لواسانات رفت و پس از رسیدن به لواسان، جاده آسفالت را به سمت شرق ادامه داد. پس از طی هفت کیلومتر مسیر پرفراز و نشیب به روستای افجه می رسید.

«افجه» که در شمال شرق منطقه لواسانات واقع شده از سرسبزی خاصی در فصول گرم سال برخوردار است. برای عبور از این روستا باید کوچه باغ های زیادی را پشت سر نهاد. عبور از روستای افجه به سمت شمال و شرق کوهنوردان را به یک جاده کوهستانی خاکی می رساند که مسیر نسبتاً ساده و کم شیبی برای رسیدن به «دشت هویج» است.

این دشت که به شکل مربع و کاملاً مسطح است در انتهای جاده خاکی مذکور واقع شده و از مراتع معروف شمال تهران به شمار می رود.
دشت هویج مبدا صعود به قلل گوناگون در منطقه لواسانات است. از آن جمله می توان به قله «ساکا» با ارتفاع ۳۳۷۵ متر، قله «ریزان» به ارتفاع ۳۶۵۰ متر و قله «پرسون» به ارتفاع ۳۲۰۰ متر اشاره کرد.

برای صعود به قله «آتش کوه» از مسیر جنوب شرقی لازم است که کمی قبل از پایان جاده خاکی منتهی به دشت هویج به سمت غرب (چپ) رفت. مسیر غربی کوهنوردان را به یالی هدایت می کند که صعود آن، نمای زیبایی از قله را پیش رو نمایان می کند، وقتی جاده خاکی را به سمت غرب طی کردیم با عبور از کنار دیوارهای یک باغ ، کلبه ای از خشت و گل در شمال، مشخص می شود که رسیدن به آن از طریق مسیر مالرو میسر می شود.

اگرچه حرکت از کنار این کلبه به سمت شمال ادامه خواهد یافت اما نباید فراموش کرد که قله «آتش کوه» در سمت شمال غربی آن کلبه است. پس از ۳۰ دقیقه جلو رفتن(به سمت شمال) ، مسیر ، شما را به سمت چپ ( یال غربی منتهی به قله) راهنمایی می کند . مسیر صعود از این قسمت به صورتی است که شیب ها، کمی تند و گاه سنگی می شود. عبور از این مسیر حدود دو ساعت زمان می برد و تمام طول مسیر، قله دماوند در پشت سر قرار دارد که تقریباً یکی از زیباترین مناظر دماوند در این مسیر دیده می شود. پس از عبور از این مسیر برفراز گردنه ای قرار می گیریم که به سمت غرب ادامه می یابد.عبور از این گردنه، روی خط الراس (مسیری که بین دو قله قرار دارد) اگرچه زمان زیادی را می گیرد، اما به هیچ وجه دشواری قسمت های قبلی مسیر را ندارد و شیب آن ملایم است.از این قسمت مسیر تا رسیدن به قله آتش کوه که در سمت شمال خط الراس و گردنه قرار گرفته، به طور کامل می توان قله را دید . البته نباید فراموش کرد که وقتی مسیر گردنه را به سمت غرب ادامه می دهیم، قله آتش کوه در سمت شمال (راست) قرار دارد و قله ساکا که قله ای کوتاه تر است در سمت جنوب (چپ) واقع شده. بنابراین وقتی بر بلندای قله ای خاکی و فرعی (که نام خاصی هم ندارد) قرار گرفتید به سمت شمال حرکت کنید و با پایین رفتن از شیب قله، مسیر را تا رسیدن به قله آتش کوه ادامه دهید. این بخش از مسیر شیب تندی دارد و بخش هایی از آن سنگی است که باید با احتیاط بیش تری نسبت به صعود آن اقدام کرد.

آتشکوه جزو قللی است که مسیر عادی صعود و فرود آن می تواند متفاوت باشد اما اصولاً بهتر است در فصل صعودهاي زمستاني برای ایمنی بیش تر،همان مسیر صعود را برای بازگشت انتخاب کرد.این مساله در فصل زمستان که مسیر بهمن گیر و پربرف است،از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

برای صعود به این قله تقریباً بعد از کلبه ای که از آن سخن رفت، دیگر در طول مسیر آب آشامیدنی وجود ندارد، پس لازم است به میزان کافی آب و مواد غذایی به همراه داشت و فراموش نکرد که به هنگام بازگشت در بخش هایی از مسیر که سنگی است،احتمال لغزش و افتادن وجود دارد.همچنین سنگ های این بخش از مسیر ریزشی و سست هستند پس باید مراقب بود که این مساله حادثه آفرین نشود.ضمن این که در فصل های سرد در اختیار داشتن اطلاعات هواشناسی و پوشاک و غذای اضافه از ضروریاتی است که بی توجهی به این امر می تواند حادثه آفرین باشد.

بررسی توپوگرافی: نمای قله بسیار زیباست و از سمت شرق آن قله دماوند و دشت لار و سد آن جلوه می کند و از سمت جنوب قله ساکا، دریاچه لتیان و روستای افجه و لواسان دیده می شود. از سمت شمال قلل مهرچال و پیرزن کلوم جلوه ویژه ای دارد. از سمت غرب هم قلل شمالی شهر تهران و دشت های مجاور منطقه لواسانات دیده می شود.

گزارش برنامه

کروکی مسیر صعود :

قله سن بران

ارتفاع قله: 41۵0 متر

مکان :استان لرستان، شهرستان دورود یا ازنا -روستای بیدستانه یا روستای تیان، ارتفاع 1950 متر

رشته کوه : زاگرس

موقعیت جغرافیایی: رشته کوه بزرگ اشترانکوه واقع در استان لرستان از سمت شمال غربی به جنوب شرقی امتداد یافته است. این خط الراس در فاصله تقریبی 18 کیلومتری جنوب غربی شهرستان ازنا تا منطقه کوهستان چقا گرگ در جنوب خط الراس امتداد می‌یابد.طول خط الراس حدود ۵۵ کیلومتر می باشد.

مسیر صعود به قلل(سن بران4150 متر – گل گل4100 متر ) اشترانکوه

تیمی هایی  که قصد صعود به قلل اشترانکوه ( سن بران و گل گل) را دارند باید حتما از قبل تمریناتی و یا صعود هایی جهت آمادگی بیشتر داشته باشد ( البته برای همه صعود ها دیگر نیزاین آمادگی لازم می باشد) .تیمهایی که از شهرستانهای اطراف و یا دیگر استانها می آیند باید برای 3 الی 4 روز برنامه غذایی تهیه نمایند بعد از آمادگی و برنامه ریزی کامل باید یا به شهرستان دورود و یا شهر ازنا برسند لازم به ذکر است که هر دو شهرستان دارای ایستگاه راه آهن می باشند ( بستگی به مسیر شما دارد مسیر تهران جنوب و بالعکس) و اگر از طریق قطار حرکت کردید باید در ایستگاه دربند(مابین دورود و ازنا) پیاده شد و از ایستگاه دربند تا روستای تیون حدود 15 قیقه است. البته باید بگم بعضی از قطارها در ایستگاه فوق توقف ندارن و در دورود یا ازنا توقف میکنند که اگر چنین باشد بعد از رسیدن به یکی از این دو شهر باید به سمت روستای تیون که محل شروع کوهنوردی می باشد حرکت کرد این روستا از سمت دورود حدود 30 کیلومتر فاصله دارد و از سمت ازنا حدود 15 کیلومتر می باشد که جاده آن از مسیر جاده اصلی مشخص می باشداین روستا بین دو شهرستان دورود و ازنا قرار دارد. بعد از رسیدن به روستای تیون جهت آماده شدن به سمت قرار گاه کوهنوردی مستقر در روستا رفته و مهیای حرکت میشویم.ضمنا براي تيمهايي كه بار زيادي دارند نيز عرض كنم از روستا مي تونن براي حمل بار الاغ و قاطر كرايه كنند. بهترین زمان حرکت از روستا ساعت 2 یا 3 بعدظهر( در فصول غیر زمستان) می باشد مسیر به صورت پاکوب می باشد و باید از تپه ماهورهای پشت سر هم گذشت در مسیر نیز جوی های آبی نیز وجود دارد بعد از گذشت حدود 3 الی 4 ساعت کوهنوردی منظم به پناهگاه سنگی  چشمه گل گل می رسیم (ارتفاع ۲۷۵۰)که وجود چشمه بسیار سردی در نزدیکی این پناهگاه خستگی از وجودمان بیرون می آورد پناهگاه فوق ظرفیت حدود 30 نفر را دارا می باشد.چشمه گل گل در همین محل قرار دارد. همچنین پناهگاه کوچکتری در کنار این پناهگاه وجود دارد که قدیمی می باشد و قابل استفاده نیز می باشد. حال برای شب مانی در پناهگاه و یا حرکت بسوی جانپناه چال کبود تصمیم گیری میکنیم که بهتر است در پناهگاه جهت هم هوايي یک شب مانی داشته باشیم .ضمنا تا جانپناه چال كبود و مسير آن تا قله آب وجود ندارد. صبح زود ساعت 6 به سمت چال کبود حرکت کرده و از مسیر پاکوب شده مشخص به سمت چال کبود می رویم در حدود 30 الی 45 دقیقه بعد از حرکت به شیب تندی می رسیم که به گرده ماهی معروف می باشد شیب تند و نفسگیری دارد که انتهای آن به ابتدای چال کبود می رسد حدود 2 ساعت حرکت بر روی  این گرده به طول می کشد و بعد از آن وارد دره قوسی شکل چال کبود می رسیم که ابهت و عظمت  کوه و یخچال های آن بیشتر خودنمایی می کند(ارتفاع ۳۶۰۰) درچال کبود جانپناهی به رنگ نارنجی وجود دارد که ظرفیت 10 الی 15 نفر را دارا می باشد . بعد از کمی استراحت و برداشتن وسایل ضروری و کوله حمله جهت صعود آماده می شویم در اینجا مسیر به دو قسمت تقسیم میشود از سمت راست جانپناه مسیر قله گل گل و از سمت چپ آن مسیر قله سن بران می باشد. هر دو قله داراي مسير هاي سنگلاخي مي باشد كه براي رفتن به قله سن بران از طريق مسيري كه از سمت چپ پناهگاه شروع شده و تا زير يخچال فصلي ( شن اسكي) مي رسد از اين مسير كه شيب نسبتا نفسگيري دارد ( 30 دقيقه )گذشته تا بر روي خطالراس سوار شويم از اينجا به بعد نيز مسير تيغه اي و سنگلاخي ميباشد كه تا قله ادامه پيدا ميكند .از خط الراس تا قله 2 ساعت زمان نياز دارد . براي صعود قله گل گل  نيز از سمت راست پناهگاه در مسير مشخص شده حركت نموده و و از يخچال بالا رفته و سوار بر خطالراس مي شويم تا قله گل گل .بر روی این قلل وقتی می رسیم شاهد نگین فیروزه ای اشترانکوه یعنی دریاچه گهر خواهیم بود که بسیار زیبا و درخشان میباشد در این جا واقعا جای شکر یزدان بی همتا را باید کرد به خاطر این زیبایی و عظمت لایتناهیش بعد از صعود از همین مسیر ها به سمت پایین با احتیاط حرکت کرده تا به چال کبود و از آنجا به پناهگاه چشمه گل گل و از آنجا نیز به سمت روستای تیون .

دوستاني كه قصد صعود به قلل و از آنجا عازم درياچه مي خواهند شوند عرض كنم كه بايد از قيفي كه مابين اين دو قله مي باشد به سمت درياچه حركت نمود که معمولا از قله گل گل نزدیک تر میباشد بعد از صعود قله گل گل به سمت قیف از مسیر خط الراس حرکت نموده در زمان فرود باید کاملا مراقب بود مسیر کاملا برفی یا شن اسکی میباشد مسير  قيف مذكور تا قسمتي توسط سيم بكسل ها  مشخص مي باشد زمان فرود از اين قيف تابستانها در فصول گرم مي باشد قيف در اكثر فصول داراي برف مي باشد كه حركت بر روي آن نياز به وسايل فني (كرامپون – كلنگ – طناب ) دارد.در غير اين صورت بسيار خطرناك خواهد بود.

مسیر صعود به قله از روستای تیان: اگر فقط قصد اجرای صعود به قله مرتفع سن بران به ارتفاع 4150 متر به عنوان بلندترین قله اشترانکوه را داشته باشیم از نظر فنی و درگیری با صخره و یخچال نیاز به تجربه زیاد در زمینه کار فنی و صعود دیواره نداریم. لیکن زمانی که صعود به خط الراس اشترانکوه به عنوان هدف اصلی برنامه مدنظر قرار می‌گیرد تسلط برمهارتهای کوهنوردی و آشنایی با فنون صخره نوردی یک ضرورت غیر قابل چشم پوشی است. بنابراین برای صعود به خط الراس قلل اشترانکوه به خصوص ارتفاعاتی که از آنها نام برده شده است نیازمند به آمادگی بیشتر برای اجرای این برنامه هستیم.
و در این راه توجه به زمان و موقعیت سنجی از جمله مواردی است که میزان موفقیت در برنامه را بالا خواهد برد. بدین لحاظ خرداد ماه و تیرماه زمان‌های مناسبی برای این برنامه محسوب می‌شوند. ما نیز در میان یکی از این ماه‌ها وارد منطقه درود گردیده و سپس به آبادی تیون می‌رسیم. از طریق مسیر پاکوب مشخص به سوی جنوب غرب از ده خارج می‌شویم. از سربالایی تپه ماهورها و عرض چند جوی آب می‌گذریم. در حالی که نمای خط الراس اشترانکوه از دوردستها پدیدار می‌گردد و ما رفته رفته به آن نزدیکتر می‌شویم، خود را به پناهگاه سنگی چشمه گل گل می‌رسانیم. استراحت کوتاهی کرده اینجا را به سمت لبه بلند خاکی که به صورت سدی در مقابل دو قله و چال کبود حائل است ترک می‌کنیم. از طریق راه مالرو در کمرکش کوه مقابل پناهگاه با کمی‌انحراف به سمت راست از شیب تندی به راه ادامه می‌دهیم. این شیب پس از مدتی به طور مستقیم به ابتدای دره عظیم و قوسی شکل چال کبود می‌رسد. ابهت یخچال‌های اشترانکوه به راستی دیدنی است. خود را به جانپناه قرمز رنگ چال کبود در سطح مرتفع آن رسانده و شبی را درون آن به سر می‌بریم.
وضعیت قلل در زمستان: صعود در زمستانی به منطقه اشترانکوه بسیار دشوار و توام با مشکلات جدی است. حجم سنگین برف در زیر چال کبود و مواجهه با مسیرهای ترکیبی یخ و برف و صخره از ویژگی‌های زمستان اشترانکوه می‌باشد.

گزارش برنامه

کروکی مسیر صعود

جانپناه و پناهگاهها

 پناهگاه چشمه گل گل(قدیم)
ارتفاع از سطح دریا:2650 متر
امکانات:ظرفیت ۱۰ نفر
امکان صعود:درکلیه فصول طبق برنامه
نزدیکترین روستا :تیون-بیدستانه
قله های قابل دسترسی: سن بران،گل گل،گل گهر،فیاله سون،پازن پیر،کوله لایو،چال کبود
تاریخ ساخت: 1357
تاریخ مرمت:1377
وسعت بنا:12 متر

پناهگاه چشمه گل گل(جدید)
ارتفاع از سطح دریا:2650 متر
امکانات:ظرفیت ۳۰ نفر
امکان صعود:درکلیه فصول طبق برنامه
نزدیکترین روستا :تیون
قله های قابل دسترسی: سن بران،گل گل،گل کهر،فیاله سون،پازن پیر،کوله لایو،چال کبود
تاریخ ساخت: 1374
تاریخ مرمت:
وسعت بنا:50 متر

چال کبود در اردیبهشت ماه

جانپناه چال کبود

ارتفاع از سطح دریا:۳۴۰۰ متر

امکانات:جانپناه فلزی با کف تخته کوبی شده- ظرفیت ۱۵ نفر

قله های قابل دسترسی: سن بران،گل گل،گل کهر،فیاله سون،پازن پیر،کوله لایو،چال کبود

تاریخ ساخت:۱۳۵۵

وسعت:۱۲ متر

قله سالوک

ارتفاع : ۳۰۱۰ متر

مکان : جنوب غربی بجنورد حدفاصل شهرهای اسفراین - بجنورد

رشته کوه : از رشته کوههای آلاداغ البرز شرقی

 قله سالوک که در امتداد رشته کوههای البرز قرار گرفته در فاصله حدود ۲۷ کیلومتری جنوب غربی بجنوردچون نگینی زیبا قد برافراشته .

مسیر رسیدن به این قله :  در فاصله حدود ۶ کیلومتری جاده بجنورد به اسفراین (حدود ۱۰۰۰ متر مانده به منطقه تفریحی بش قارداش) در سمت چپ جاده وارد مسیر انحرافی میشویم ۰ بعد از گذر از روستای زیبای ارک به گردنه ای به نام بیو رسیده وآن را نیز باید طی نمود جاده در امتداد ارتفاعات زیبای آلاداغ به پیش می رود و بعد از چند صباحی تابلوی روستای حصار حسینی خود نمایی میکند  باید واردجاده خاکی شد و بعد از گذر از روستای حصار حسینی  و در فاصله کمی به روستای زیبای رختیان که در دامنه ساولک قرار دارد رسید.لازم به توضیح می باشد خانه کوهنوردان به همت هیئت کوهنوردی استان و جناب آقای رختیانی(از افراد بومی) در محل خانه وی قرار گرفته که در صورت لزوم برای راهنمایی یا در موارد خاص کوهنوردان می توانند به آن مراجعه نمایند.

 گزارش برنامه

قله اشترانکوه(دالاهو)

ارتفاع : ۴۰۵۰ متر

مکان : استان لرستان، ۱۹ کیلومتری جنوب غربی شهر ازنا

رشته کوه : زاگرس

اشترانکوه ،آلپ ایران :

  اشترانکوه با طول جغرافیایی 12/49 الی 23/49 شمالی و عرض جغرافیایی 9/33 الی 22/33 شرقی از نصف النهار مبدا در قلب کوههای زاگرس قرار گرفته است.

قلل مهم و مشهور خط الراس اشترانکوه ازغرب به شرق به ترتیب عبارتند از :

که جملگی روی این خط الراس قرار گرفته اند . قلل اشترانکوه به صورت قوس هایی هستند که در منتهی الیه هر قوس آن برفچال و یا یخچال بزرگی حد فاصل دو قله مهم قرار گرفته است . از مهمترین این یخچال ها یخچال چال کبود در حد فاصل بین دو قله گل گل و سن بران می باشد.

اشترانکوه: رشته كوهي به طول تقريبي 50 كيلومتر است كه در محدوده ازنا، اليگودرز و بروجرد در جهت شمال غربي _ جنوب شرقي امتداد دارد. يخچالهاي طبيعي و دائمي اين رشته كوه که يكي از زيباترين كوههاي كشور به شمار مي رود در تمام سال از برف و يخ پوشيده است. اشترانکوه در جنوب شهر درود و ازنا قرار دارد و به لحاظ تقسیمات کشوری جزو بروجرد نیست اما به لحاظ تاریخی و نیز کوهنوردی از کوه های ناحیه بروجرد نیز به حساب می آید. اشترانکوه از منطق کوهستانی منحصر به فرد استان لرستان است. این منطقه در سال 1340 (46 سال قبل) به عنوان منطقه شکارممنوع اعلام شد و در لیست مناطق حفاظت شده قرار گرفت. منطقه اشترانکوه کاملا کوهستانی و فاقد اراضی مسطح جهت کشت و زرع است.
سن بران یا سن بوران (Sen Boran, Sen Bouran, San Boran) مرتفع ترین قله اشترانکوه است با ارتفاع بیش از (4100 متر).  یخچالهای دائمی وسرابها و تعداد فراوانی چشمه و دریاچه زیبای گهر از جاذبه های اشترانکوه در همه فصول به شمار می رود. منطقه اشترانکوه در تقسیم بندی نواحی جانوری به عنوان ناحیه پنجم جانوری ذکر شده و از نظر حیات وحش بسیار غنی است و با توجه به تنوع اقلیمی و توپوگرافی کاملا کوهستانی، دارای زیست گاههای مختلفی برای پستانداران بزرگ و کوچک است بطوری که اشترانکوه به عنوان یکی از مهمترین زیستگاههای بز و پازن (کل و بز) در غرب ایران شناخته شده است قوچ و میش و خرس قهوه ای گربه وحشی کفتار و گراز گرگ و روباه و شغال از دیگر پستانداران مهم و گونه های اصلی زاگرس هستند.

 گزارش برنامه

دریاچه گهرنگینی بر دامن اشترانکوه:

 این دریاچه یکی از زیباترین و شاید زیبا ترین دریاچه کوهستانی ایران است که در ارتفاع 2400متری از سطح دریا قرار دارد. حداکثر عمق آب 28 متر و طول دریاچه 2500 متر و عرض آن 450 متر است . که عریض ترین بخش آن نزدیک به 800 متر است.کف در یاچه دارای بستر سنگی میباشد.رنگ آب دریاچه شفاف و عاری از هرگونه کدورت و بسیار زیبااست چون که به علت بازتابش نور و شکست آن دریاچه فیروزه ای جلوه میکند. در سال 1340 سرپرست وقت اداره محیط بانی و شکاربانی لرستان مرحوم سرهنگ جشنیان تعدادی ماهی سیاه بومی را از رودخانه های اطراف صید و در دریاچه گهر بزرگ رها کردند و متعاقبا ایشان در سال 1352 حدود بیست هزار قطعه ماهی قزل آلای رنگین کمان و خال قرمز به وسیله هواپیما در دریاچه ریخته شد که ازدیاد نسل کردند و ظاهرا اینگونه تا دریاچه کوچک و چم چید نیز رفته اند.

دریاچه گهر کوچک در حدود 2کیلومتر تا گله گهر فاصله دارد که در ارتفاع 2۳۶0 متری از سطح دریا قرار گرفته است . گهر کوچک همانند برادر بزرگ خود بر اثر لغزش زمین به وجود آمده است و وسعت تقریبی آن حدود7 هکتار و طول آن حدود۱۷00 متر و عرض آن 5۰0 متر است.حداکثر عمق آن۲۸ متر است. دریاچه گهر بر اثر رانش زمین و ریزش سنگها از یخچال جنوبی اشترانکوه سبب شده که این ریزش ها سد طبیعی بر سر راه گذر آبهای جاری ایجاد کرده است و موجب پیدایش دریاچه گهر شده است.زمین شناسان معتقدند که دریاچه گهر 80 تا 200 متر بالاتر از سطح فعلی بوده است که حرکات و لغزشهای بعدی سبب تشکیل فرم امروزی شده است. لفظ گهر به زبان محلی یعنی محلی که آب در آن جمع میشود به صورت آبگیریا تالاب.

مسیر حرکت به سمت دریاچه گهر

 دریاچه گهررا شاید بتوان گفت به حق یکی از زیباترین و یا شاید نادر ترین دریاچه های  کوهستانی ایران  باشد  به راستی هر کسی که از این دریاچه دیدن کرده به وجود زیبای خداوند به خاطر وجود چنین طبیعت زیبایی  پی برده است .(خداوند زیباست و زیبایی ها را دوست دارد). این دریاچه از سالیان دور مورد بازدید گردشگران و کوهنوردان در همه فصول سال بوده است همه گردشگرانی که از این دریاچه دیدن کرده اند تعریف وصف بی مثالش را کرده اند من هم به همه کسانی که این مطلب رو میخونن دعوت میکنم که از این دریاچه بکر دیدن نمایند که خالی از لطف نمی باشد....

بعد از رسیدن به شهرستان دورود از طریق ماشین های باری وانت و یا شخصی به سمت چشمه خرم یا چشمه گهر حرکت میکنیم که مسیری پرپیچ و خم و زیبا و انبوه از درختان بلوط می باشد حدود 1 ساعت تا رسیدن به چشمه خرم بطول می انجامد در بین مسیر نیز از محیط بانی باید حتما برگه تردد دریافت نمود بعد از رسیدن به چشمه خرم که دارای چشمه پر آب و سرد میباشد و دارای مرکز محیط بانی و مکانهایی برای استراحت گروهها می باشد بعد از آماده شدن از مسیری کاملا مشخص و پاکوب به سمت دریاچه حرکت میکنیم ابتدای مسیر با کمی سراشیبی شروع شده و کم کم مسیر هموار تر میشود بعد از گذشت 1الی 1:30 ساعت به محلی می رسیم به نام پنبه کار که در بهار با رویش شقایق های وحشی و لاله های واژگون مانند فرشی خود نمایی میکند در ایام تابستان چادر سیاه محلی برپا میکنند جهت فروش مواد غذایی از این نقطه به بعد باید از مسیر سرازیری به سمت پایین حرکت کنیم حدود 45 دقیقه طول میکشد تا به پایین پنبه کار برسیم که انتهای این مسیر چشمه ای با نام چشمه پنبه کار وجود دارد که بعد از استراحت کوتاه به مسیر خود ادامه میدهیم از اینجا به بعد مسیر ما همراه با رودخانه ای است که از دریاچه گهر به سمت مخالف ما حرکت میکند و ادامه مسیر رودخانه به سمت دره معروف و بکر نی گاه که یکی از زیباترین و جالب ترین دره های لرستان و کشور  می باشد ادامه  مسیر ما  تخت و هموار می باشد در بین را به چشمه آب سفید می رسم که آبی گوارا  و سرد که طاقت فرو بردن دست در آن وجود ندارد دارد ٬ادامه مسیر می دهیم تا به ابتدای مسیری به طول 150 متر سراشیبی  برسیم که به نام خدا قوت مشهور می باشد چون انتهای راه می باشد و گردشگران خسته از راه هستند برایشان کمی سخت می باشد و حتما استراحتی  کوتا نیاز می باشد  بعد از رد کردن خدا قوت حدود 15 دقیقه راهپیمایی کرده تا به نگین زیبای اشترانکوه برسیم با دیدن دریاچه خستگی راه از بدن بیرون می رود  واقعا زیباست که با نمای اشترانکوه زیباتر جلوه میکند (شنیدن کی بود مانند دیدن)

 امیدوارم که از این نعمت زیبایی خداوندی استفاده درستی بنمایید و خاطرات خوش و زیبا به یاد شما بماند و این سفر را به دیگر دوستان خود توصیه کنید ضمنا حفظ محیط زیست دریاچه و دیگر مناطقی از این قبیل واقعا کاری ارزشمند و خداپسندانه می باشد.

پیمایش دره نی گاه

به بهانه رسیدن فصل بهار و شکوفا شدن دوباره طبیعت بر آن شدیم تا یکی از زیباترین و بکرترین دره های کشور بنام دره نی گاه را به علاقه مندان طبیعت معرفی نماییم .

شهرستان دورود در استان سرسبز لرستان نام آشنای همه کوهنوردان و علاقه مندان به طبیعت میباشدعزیزانی که قصد صعود به قلل اشترانکوه و یا دیدار از دریاچه کوهستانی و زیبای گهر را دارند در ابتدا وارد این شهر میشوند. این شهرستان به دلیل موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در کنار منطقه اشترانکوه ،وآب و هوای سرد و معتدل خود دارای چشم اندازهای زیبای طبیعی است،که کوهها و آبشارها ،دره ها و دیگر مناظر طبیعی و مختلف را در خود جای داده است یکی از این موهبت های الهی دره زیبای نی گاه می باشد.. هوای معتدل دره و رود روان و زلال که از امتداد رود ،گهر رود که از دریاچه گهر سرازیر میشود از میان این دره زیبا میگذرد و صحنه های بی بدیل بوجود میآورد که روح هر طبیعت گردی را شاداب و سرخوش میکند اطراف این دره را دیواره هاو صخره هایی بلند احاطه کرده که وصف ناپذیر میباشند.. این دره یکی از زیباترین و دست نخورده ترین دره های کشور هست که به دلیل وجود تنوع زیست محیطی و پوشش گیاهی خود همچنان زیستگاه امنی برای حیات وحش منطقه اشترانکوه میباشد پوشش گیاهی این دره شامل انواع درخت های میوه از جمله بلوط،انگور . گیلاس . تمشک .گلابی و ....میباشد که دره را سرسبز و زیبا تر کرده است .و از گونه های جانوری این منطقه وجود حیواناتی نظیر خرس .پلنگ . گربه وحشی . روباه . گرگ . گراز.و گونه های پرندگان مختلف و زیبا میباشد.

مسیر های دسترسی به دره نی گاه:

مسیر اول : کوهنوردانی که ازدریاچه گهر در حال برگشت میباشند و زمان کافی در اختیار دارند میتوانند پس از رسیدن به چشمه زیر پنبه کار از دره ای که در  سمت چپ قرار دارد و رود گهر رود به آن سرازیر میشود وارد این دره شوند که البته ادامه کل مسیر تا انتهای دره با سنگ چین هایی مشخص گردیده و فقط نیاز به کمی دقت است. در مسیر پیمایش دره از چندین نقطه باید از رودخانه عبور کرد البته در اوایل فصل بهار به علت بارش های بهاری و بالا آمدن  رودخانه ممکن است در بعضی از نقاط ،مسیر را آب در بر گرفته باشد وتا اواسط فصل بهار ممکن است به همین صورت باشد ،که باید مواظب جریان تند آب بود و مسیر را در نقاط یاد شده چند درجه ای تغیر داد. در انتها مسیر دره به روستای تی میرسد .که از آنجا به بعد می توان با وسایل نقلیه به شهر دورود حرکت کنید...برعکس همین مسیر هم  برای پیمایش دره وجود دارد که باید بعد از رسیدن به شهر دورود با وسایل نقلیه ای که از میدان امام رضا(ع) (میدان مرکزی)  به سمت روستای امام زاده پیرعبدالله و از آنجا به سمت روستای تی و ابتدای دره نی گاه میرسد حرکت کنند.و می توانند تا انتهای دره یا همان چشمه پای پنبه کار را پیمایش نمایند.و در صورت داشتن وقت کافی سری هم به دریاچه گهر زد.

مسیر دوم: این مسیر برای کسانی که قصد رفتن به دریاچه گهر را ندارند و قصد دارند که مستقیم وارد دره شوند.ابتدا باید از چشمه خرم که ابتدای مسیر دریاچه گهر است به سمت گردنه سلام گاه (گله چیر) که اطاقک و آنتن مخابراتی روی این گردنه نصب شده حرکت کنند که حدودا 30 دقیقه بطول می انجامد.سپس از طریق سرازیری که از روی گردنه به سمت دره پر درختی از گردو حرکت کنند و وارد دره شوند که معروف به دره گردو است.بعد از رد کردن دره گردو که پوشش انبوه درختان آن گردو می باشد آبشاری قرار گرفته که باید قبل از رسیدن به آبشار از روی یال پایین کوهی که در سمت چپ قرار دارد به سمت دره حرکت کرد. و از آنجا موافق با جریان رود خانه که طول مسیر دره است و به  سمت روستای تی میرسد حرکت کرد.

1. بهترین زمان پیمایش دره اواخر فصل بهار و تابستان می باشد چون آب کمتری در رودخانه جریان دارد .
2. از ابتدا تا انتهای دره بدون احتساب استراحت حدود 8الی 9 ساعت  زمان نیاز است .
3. این دره جز منطقه حفاظت شده اشترانکوه میباشد. و دارای پاسگاه محیط زیست می باشد.
4. قبل از رفتن به سمت دره از شرایط دره توسط پاسگاه های محیط زیست که قبل از روستای تی و یا پاسگاه محیط زیست روستای درب آستانه ( ابتدای مسیر دریاچه گهر)آگاهی کامل پیدا کنید.
5. از مسیرهای پا کوب شده و سنگ چین های مسیر حرکت کنید که وارد دره های فرعی و خطرناک نشوید.
6. برای  زیبایی همیشگی طبیعت وحفظ محیط زیست ،دفع زباله ها را در طبیعت همواره مد نظر قرار داشته باشیم.

سفر به درياچه گهر و ديدن زيباييهاي منطقه اشترانكوه كه اين درياچه را در خود محصور كرده است، اين روزها آرزوي بسياري از گردشگراني است كه مناطق سردسير كشور را براي گشت و گذار و لذت بردن از زيباييهاي طبيعت انتخاب مي‌كنند.
زيبايي خيره كننده و چشم اندازهاي بديع درياچه سبب شده تا هر ساله با وجود سختي راه، انبوهي از مردم لرستان، استانهاي اطراف و ديگر نقاط كشور، با پاي پياده يا سواره به ديدن درياچه و زيبايي‌هاي آن بروند و چند روزي از اوقات فراغت خود را در آنجا سپري كنند.
شتر کوه و يا اشترانکوه نيز كه چشم‌انداز درياچه را تشكيل مي‌دهد و از عجايب طبيعي ايران و يكي از ذخاير طبيعي ارزشمند جهان به شمار مي‌آيد، تابستانهاي زيبا و خنكي را در خاطره گردشگران به جا مي‌گذارد.
اين رشته کوه بسيار زيبا در حدود سال 1340 جزء منطقه تحت حفاظت کشور از لحاظ گونه‌هاي جانوري و گياهي قرار گرفت و در سال 1348 جزء محيط زيست جهاني انتخاب شد.
رشته کوه زيبا و منحصر به فرد اشترانكوه از هشت کوه و قله بسيار مرتفع در کنار هم تشکيل شده است که به واسطه بلندي بسيار زياد و در رديف هم به مانند کوهاني از شترهاي به هم پيوسته هستند، لذا به اشترانکوه معروف شده‌اند.
درياچه گهر، اين درياچه زيبا نيز در پاي قله سن بُران و گل گل در ارتفاعات شمال روستاي طيان شهرستان درود واقع شده است.
در اثر ذوب شدن برفها در اين دو قله و سرازير شدن رود در محلي به همين نام (گهر) درِياچه‌اي به زيبايي آسمان و زلالي اشک چشم و به مساحت چند صد هکتار و عمق متوسط 20 متر تشکيل مي‌شود.
درياچه گهر شامل دو درياچه است، گهر پايين و گهر بالا که يکي از يکي زيباتراست.در اطراف درياچه گهر درختان بيد روئيده و زيبايي بسيار زيادي به آن منطقه بخشيده اند.
منطقه گهر محل بسيار مناسبي براي تفريح و آسايش است و ماهي گيري در گهر آروزي هر توريست و گردشگر است.
هنگام استراحت در آن مکان موج زدن آب بسيار زلال، نسيم سرد و ديدن قله‌هاي پر برف سن بران و گل گل و دوري از قيل و قال شهر، خاطره زيباي مسافران را چندبرابر مي‌كند.
راز زيبايي و بکر بودن طبيعت گهر در اين است که اين منطقه فاقد جاده ماشين رو است.طول درياچه اصلي گهر را 5/1 كيلومتر و عرض متوسط آن را 600 متر برآورد كرده اند. حداكثر عمق درياچه 28 متر و مساحت آن در حدود 100 هكتار است.
درياچه گهر مانند آبگيري است كه از چشمه‌ها، آبشارها و سرابهاي اشترانكوه پر شده و آب آن در تابستان و زمستان ثابت است. بيشتر سطح درياچه گهر در زمستان يخ مي بندد.
انواع بوته‌ها، درختان تنومند بيد، گياهان و گلهاي زيباي پيراموني، اطراف درياچه را به صورت يك پارك طبيعي شگفت انگيز در آورده است.
از گونه‌هاي جانوري اين منطقه مي‌توان به خرس قهوه‌اي، روباه، کفتار، گراز، گرگ خاکستري، بز کوهي، قوچ کوهي و از پرندگان نيز مي‌توان به عقاب، کبک، جغد، اردک، شاهين و ... اشاره كرد که همگي تحت حفاظت اداره كل حفاظت محيط زيست استان لرستان هستند.
در اشترانکوه پسته کوهي به فراواني يافت مي‌شود و پوشش گياهي متنوع آن اعم از گون، ريواس و استپها در شيب ملايم بعضي نقاط و گلهاي طبيعي و خودرو محل مناسبي براي جانوران ساکن در اشترانکوه است که در آن زاد و ولد کرده و از آنان تغذيه مي‌کنند.

منطقه حفاظت شده اشترانكوه 

منطقه حفاظت شده اشترانكوه در استان لرستان 28/33 تا 12/33 عرض شمالي و 25/49 تا 58/48 طول شرقي واقع شده است. مساحت آن 98250 هكتار مي باشد.
پوشش گياهي: گون, درمنه, چوبك , آويشن و كلاه مير حسن .
پستانداران: كل و بز , قوچ و ميش , خرس قهوه اي ,‌پلنگ ,‌ گربه جنگلي ,گرگ,‌شغال و روباه.

کروکی مسیر صعود

 جان پناه وپناهگاه اشترانکوه

۱- جانپناه چال کبود
منطقه:جاده ازنا به سمت دورود،دربند،تیون،اشترانکوه
مسیر:جاده دورود،دوراهی دربند،روستای تیون
ارتفاع از سطح دریا:3900 متر
امکانات:
امکان صعود:درکلیه فصول طبق برنامه
نزدیکترین روستا :تیون
قله های قابل دسترسی: سن بران،گل گل،گل کهر،فیاله سون،پازن پیر،کوله لایو،چال کبود
تاریخ ساخت: 1357
تاریخ مرمت:1377،1378
وسعت بنا:12 متر

2- خانه کوهنوردان دانش
منطقه:جاده ازنا به سمت دورود،دربند،تیون،اشترانکوه
مسیر:جاده دورود،دوراهی دربند،روستای تیون
ارتفاع از سطح دریا:1730 متر
امکانات:آب لوله کشی،برق شهری،تلفن،رستوران،سرویس بهداشتی
امکان صعود:درکلیه فصول
نزدیکترین روستا :تیون
قله های قابل دسترسی: سن بران،گل گل،گل کهر،فیاله سون،پازن پیر،کوله لایو،چال کبود
تاریخ ساخت: 1377
تاریخ مرمت:1380
وسعت بنا:50 متر

قله کل جنون

ارتفاع : ۳۸۵۰متر

مکان : شهر ازنا روستای کمندان

رشته کوه : زاگرس     

 كل جنون كلمه اي محلي است و به معني كوه صدادار .بهمن هاي اين منطقه در زمستان بسيار مهيب و خطرناك است و  صداي زيادي كه به وجود مي آورد گاهاً تا روستای كمندان هم ميرسد و به اين دليل است كه اين نام را بر آن نهاده اند...به گفته آقااحسان وبلاگ نویس کوهنوردی در اشترانکوه که کول در زبان محلی به معنای محل و کول جنون به معنی محل وجود جن می باشه، که از زمان قدیم به خاطر صعب العبور بودن مسیر و ظاهر خشن قله و کشته شدن و سقوط ایلات و عشایر در هنگام عبور از منطقه فوق این نام رو قرار دادند . 

تصویری از تیغه کول جنون

مسیر صعود قله کول جنون3850 متری

اشترانکوه همانطوری که می دانیم دارای قله های سرکش و عظیمی می باشد که یکی از این قله ها کول جنون نام دارد با ارتفاعی حدود 3850 متر تفاوتی که این قله با دیگر قله های اشترانکوه دارد این است که بیشتر مسیر حرکت به سمت قله بر روی تیغه ای است که باید صعود کننده حتما با اصول سنگنوردی آشنا باشد تا هنگام صعود دچار مشکلی نشود

برای صعود به این قله باید از شهرستان ازنا به سمت روستای دره تخت و کمندان که بسیار زیبا و سرسبز می باشند حرکت کرد که مسیر جاده آسفالته می باشد بعد از طی حدود 1الی 1:30 ساعت به روستای کمندان می رسیم برای آماده شدن وسایل را جمع کرده و از مسیری پایکوب شده به سمت پناهگاه حرکت می نماییم تا پناهگاه حدود 3ساعت زمان نیاز دارد در مسیر نیز چشمه هایی وجود دارد از جمله سراب بهادر و چشمه ناصر که در زیر پناهگاه می باشد و به یاد مرحوم ناصر خوشه چین که از کوهنوردان معروف اراک بوده و در حین ساخت پناهگاه کول جنون دچار حمله قلبی شد و درگذشت نامگذاری شده است بعدازاین چشمه حدود 30 دقیقه بالاتر پناهگاه زیبا و سرافراز کول جنون می باشد(متر3300). پناهگاه مرحوم کامران سلیمانی بصورت دوطبقه و حدود 40 نفر ظرفیت را دارا می باشد پشت پناهگاه چشمه ای وجود دارد که از قله سرازیر می شود و دارای آبی سرد و گوارا می باشد.شب را در پناهگاه سپری کرده و صبح روز بعد قبل از طلوع خورشید به سمت بالا حرکت نمود که ابتدای مسیر سنگلاخی بوده که باید مواظب بود و بعد از آن مسیر شیب تندی پیدا می کند که این شیب تا زیر تیغه معروف کول جنون کشیده شده است حدود 1 ساعت زمان تا رسیدن به زیر تیغه نیاز می باشد.بعد از رسیدن به زیر تیغه که در کنار یخچال چال سیاه کوله جنون می باشد باید آماده درگیری با سنگ و صخره شد ابتدای صعود از تیغه باید از سلامتی جسمی و روحی دیگر افراد تیم اطمینان حاصل پیدا کرده سپس شروع به صعود نمایید.

مسیر همانطور که گفته شد کاملا دست به سنگ می باشد تا رسیدن به قله 3 ساعت زمان نیاز دارد بعد از رسیدن به قله مسیر برگشت از سمت مخالف مسیری که صعود کرده ایم بر میگردیم مسیر مشخص و پایکوب می باشد برای برگشت به سمت پناهگاه باید از این مسیر حرکت کرده تا به شصت خدا برسیم که در مسیر می باشد این سنگ مانند شصت انگشت بزرگ می باشد و بعد از ان باید وارد یخچال چال سیاه شد که در همه فصول دارای برف می باشد پس از رد کردن چال سیاه وارد همان مسیر شیب داری که تا زیر تیغه کشیده شده بود  می شویم و به سمت پناهگاه می رویم .

امیدورام همه کوهنوردانی که برای صعود به این قله زیبا می آیند با تمام دقت و هوشیاری کامل اقدام به صعود نمایند و انشاالله که همه صعود ها بر روی این قله با موفقیت به پایان برسد. مسیر این قله در زمستان بسیارفنی و سخت می شود که باید کاملا تجهیز و آماده بود.

برای صعود به این قله باید از شهرستان ازنا به سمت روستای دره تخت و کمندان که بسیار زیبا و سرسبز می باشند حرکت کرد که مسیر جاده آسفالته می باشد بعد از طی حدود 1الی 1:30 ساعت به روستای کمندان می رسیم برای آماده شدن وسایل را جمع کرده و از مسیری پایکوب شده به سمت پناهگاه حرکت می نماییم تا پناهگاه حدود 3ساعت زمان نیاز دارد در مسیر نیز چشمه هایی وجود دارد از جمله سراب بهادر و چشمه ناصر که در زیر پناهگاه می باشد و به یاد مرحوم ناصر خوشه چین که از کوهنوردان معروف اراک بوده و در حین ساخت پناهگاه کول جنون دچار حمله قلبی شد و درگذشت نامگذاری شده است بعدازاین چشمه حدود 30 دقیقه بالاتر پناهگاه زیبا و سرافراز کول جنون می باشد. پناهگاه بصورت دوطبقه و حدود 40 نفر ظرفیت را دارا می باشد پشت پناهگاه چشمه ای وجود دارد که از قله سرازیر می شود و دارای آبی سرد و گوارا می باشد.شب را در پناهگاه سپری کرده و صبح روز بعد قبل از طلوع خورشید به سمت بالا حرکت نمود که ابتدای مسیر سنگلاخی بوده که باید مواظب بود و بعد از آن مسیر شیب تندی پیدا می کند که این شیب تا زیر تیغه معروف کول جنون کشیده شده است حدود 1 ساعت زمان تا رسیدن به زیر تیغه نیاز می باشد.بعد از رسیدن به زیر تیغه که در کنار چال سیاه کوله جنون می باشد باید آماده درگیری با سنگ و صخره شد ابتدای صعود از تیغه باید از سلامتی جسمی و روحی دیگر افراد تیم اطمینان حاصل پیدا کرده سپس شروع به صعود نمایید.

مسیر همانطور که گفته شد کاملا دست به سنگ می باشد تا رسیدن به قله 3 ساعت زمان نیاز دارد بعد از رسیدن به قله مسیر برگشت از سمت مخالف مسیری که صعود کرده ایم بر میگردیم مسیر مشخص و پایکوب می باشد برای برگشت به سمت پناهگاه باید از این مسیر حرکت کرده تا به شصت خدا برسیم که در مسیر می باشد این سنگ مانند شصت انگشت بزرگ می باشد و بعد از ان وارد چال سیاه می شویم که در همه فصول دارای برف می باشد پس از رد کردن چال سیاه وارد همان مسیر شیب داری که تا زیر تیغه کشیده شده بود  می شویم و به سمت پناهگاه می رویم .

امیدورام همه کوهنوردانی که برای صعود به این قله زیبا می آیند با تمام دقت و هوشیاری کامل اقدام به صعود نمایند و انشاالله که همه صعود ها بر روی این قله با موفقیت به پایان برسد. مسیر این قله در زمستان بسیارفنی و سخت می شود که باید کاملا تجهیز و آماده بود. در سال گذشته متاسفانه چند تن از کوهنوردان کشور که جهت صعود به این قله اقدام کرده بودند دچار سانحه شدند و  جان خود را از دست دادند امیدوارم که دیگر هیچگونه اتفاقی در هیچ کوهی از دنیا برای کسی بوجود نیاید (جهت شادی روح کلیه جانباختگان کوهستان فاتحه با صلوات)

گزارش برنامه صعود

کروکی مسیر صعود

جانپاه وپناهگاهها

جانپناه شهید سلیمانی
منطقه:جاده ازنا به سمت جنوب،دره تخت،کمندان،اشترانکوه
مسیر:ازنا،دره تخت،احمدآباد،کمندان
ارتفاع از سطح دریا:2850 متر
امکانات:
امکان صعود:درکلیه فصول طبق برنامه
نزدیکترین روستا :کمندان
قله های قابل دسترسی:کل جنون،شاه تخت،تخت شاه
تاریخ ساخت: 1374
تاریخ مرمت:
وسعت بنا:100 متر

قله آغ داغ

ارتفاع:۳۳۰۹ متر

مکان : استان اردبیل، جنوب شهرستان خلخال

قله آغ داغ با ارتفاع 3309 متر از سطح دریاهای آزاد، بعد از سبلان، دومین قله مرتفع استان محسوب می شود و تقریبا در جنوب شهرستان خلخال واقع شده است.

دامنه های این کوهستان همه ساله هنگام بهار لباس تازه ای از گلزار و چمنزار به خود می پوشد وبالاخص گیاه خوراکی ریواس که در مناطق کمی درکشور می روید به وفور در دامنه های این کوهستان یافت می شود و مزه منحصر به فرد و خاص خودش را دارد.
هر ساله در اواخر خردادماه که بهترین فصل صعود همگانی به این قله است همایش صعود سراسری قله آغ داغ با حضور خیل عظیم مشتاقان و ورزشکاران از استانهای مختلف کشورمان برگزار میگردد.
بنا به گفته استادان و کارشناسان فن صعود زمستانی به این قله یکی از صعود های مشکل و فنی رشته کوهنوردی به حساب می آید.

گزارش برنامه

قله آسماری

ارتفاع : ۱۳۹۰ متر از سطح دریا

مکان : شهر مسجد سلیمان وهفتکل (شمال استان خوزستان)

رشته کوه : زاگرس

کوه آسماری مانند سایر کوههای رشته کوه زاگرس جهتی شمال غربی به جنوب شرقی دارد. در شمال غرب آن روستای «گل گیر» از توابع مسجدسلیمان و در جنوب شرق آن نیز روستاهای «پیرموسی» و «آب لشکر» در نزدیکی شهر «باغ ملک» قرار دارند. این کوه را شاید بتوان نزدیک ترین کوه قابل توجه برای صعود، به اهواز دانست. کارخانه سیمان کارون که معمولاً صعود را از آنجا شروع می کنند 150 کیلومتر از اهواز فاصله دارد و دارای 400 متر ارتفاع از سطح دریا است و از آنجا می توان تا ارتفاع 1300 متری روی خط االرأس کوه صعود کرد. البته بالاترین نقطه کوه ارتفاعی در حدود 1400 متر دارد که اگر بخواهیم به آن نقطه برسیم باید مسافت بسیاری را روی خط الرأس بالا و پایین برویم.

قله آسماری در ابر

یکی از مناظر روی خط الرأس آسماری

 مسیر صعود و موقعیت کوه آسماری روی عکس ماهواره ای

گزارش برنامه

مبدا : سمنان - روستای چاشم

رشته کوه : البرز شرقی

قله نیزوا - قدمگاه روبرو - قله دماوند سمت راست عکس

نیزوا نام یکی از قله‌های معروف کوه‌های البرز واقع در شهرستان مهدیشهر در استان سمنان است. به زبان محلی چاشمی نِزوا که مردم مازندران و چاشم به آن بادوا می‌گویند اشاره به شدت باد دارد که مانند صدای نی می‌باشد. این قله در چاشم که از جمله قلل مرتفع در البرز شرقی (منتها الیه البرز مرکزی) است و ‪ ۳۸۱۰‬ متر ارتفاع دارد. این قله در 40کیلومتری شمال غربی مهدیشهر واقع شده است ومبدا صعود این کوه روستای کوهستانی چاشم با فاصله ی ۲۵ کیلومتری از این شهر است. ارتفاع این روستا که معنای محلی آن (بسیار سرد) است، ۲۱۶۰ متر از سطح دریا ست. ( اسم قله نیزوا در زبان محلی نیزه وا می باشد، نیزه به معنی همان نیزه و وا به معنی باد, یعنی بادی که مانند نیزه تیز است)

 گزارش صعود به قله نیزوا

گزارش برنامه

مبدا صعود قله نیزوا

چاشم
اطلاعات کلی
نام رسمی :	چاشم
کشور :	ایران
استان :	سمنان
شهرستان :	مهدی‌شهر
بخش :	شهمیرزاد

روستای چاشم :منطقهٔ چاشم و شهمیرزاد و روستاهای این ناحیه در قدیم به شهریارکوه (بخشی ازقارن‌کوه) معروف بوده است.

این روستا در دامنهٔ دومین کوه مرتفع استان سمنان به نام نیزوا  (۳۸۱۰ متر) واقع شده و کوههای مرتفع آن را از نواحی داخلیِ استان سمنان و مازندران جدا کرده است بارندگی سالانه درگذشته 497 میلیمتر بوده که در این 10سال بعلت خشکسالی به285 میلیمتر رسیده است رودهای چاشم و نواحی غربی آن پس از پیوستن به تلار قائم شهر و رودهای شرقی آن پس از پیوستن به تجن ساری به دریای مازندران می‌ریزد.

 ارتفاع روستای چاشم از سطح دریا :۲۲۵۳ متر

زبان گفتاری روستا : مازندرانی

چشمه آسوران :

 در ۳ کیلومتری جنوب چاشم سرزمین وسیع و با چشمه‌های فراوانی وجود دارد که نام آن آسوران است این منطقه در قدیم شهری آباد با جمعیتی حدود ۱۶٬۰۰۰ نفر بوده است و از آن به‌عنوان مرکز شهریار کوه و مرکز حکومت آل قارن یاد می‌شود این شهر در حملهٔ اعراب از بین رفته و مردم آن در کوهستانهای اطراف سرسختانه با اعراب مقابله و آنها را از این ناحیه بیرون می‌کنند این منطقه دوباره بازسازی می‌شود و پس از آن در زلزله ۱۱۲۷ میلادی کوهستان فریم آسیب چندان می‌بیند و به‌عنوان بزرگ‌ترین دهستان که نواحی تحت اختیار آن بسیار وسیع و از جنوب تا نزدیکی‌های سمنان و از شمال تا نزدیک ساری بوده‌است. این شهر در قرن ۸ بعلّت جنگهای داخلی از بین رفت و حکومت آل قارن منقرض گردید و ۴۰۰ خانوار از مردم چاشم به فریم مهاجرت کردند.(تاریخ سربداران) در مجموع به کوههای شهریارکوه جبال قارن می‌گفتند.

 ارتفاع شاهوار:        ۴۰۰۰ متر

مکان                      شاهرود - روستای تاش

رشته کوه                البرز شرقی

قله شاهوار به ارتفاع ۴۰۰۰ متر بلندترين قله استان سمنان و البرز شرقي و دومين قله مرتفع شرق ايران پس از قله دماوند و بيست و چهارمين قله بلند ايران ميباشد .قله شاهوار نگين سفيد پوش البرز شرقي است كه در۲۴کیلومتری شمال غربی شهرستان شاهرود قرار دارد. شاهوار

راهنمای صعود

جانپناه کوهنوردی تاش

روستای تاش در ۳۰ کیلومتری شاهرود واقع گردیده است. روستایی با صفا با مردمانی ساده ومهمان نواز از معروفترین مسیرهای قله شاهوار نکارمن وتاش هستند که در تاش فدراسیون کوهنوردی قرارگاه مجهزی نیز دارد. این قرارگاه توسط شهرداری تهران در سال ۱۳۸۰ در زمینی وقفی ساخته شده است.

گزارش صعود به قله شاهوار

گزارش برنامه

مکان دسترسی: استان لرستان - روستای کمندان

رشته کوه : رشته کوه زاگرس - اشترانکوه 

قله ازنادر يكي از قله‌هاي رشته‌كوه اشترانكوه مي‌باشد، كه از فني‌ترين و دشوارترين قله‌هاي منطقه مي‌باشد كه صعود‌هاي اندكي روي آن انجام شده است.

اين قله بين دو قله‌ي پيارو و تخت‌شاه قرار گرفته و از طرفين به دو تنگه‌ي مهم يعني تنگه‌ي پيارو تنگه‌ي ازنادر يا همان تنگه تونل‌برفي ختم مي‌شود. براي دستيابي به قله بايد به روستاي كمندان كه مبدا صعود مي‌باشد رسيد.

گزارش برنامه 

استان خراسان شمالی

استان خراسان شمالی با مساحتی حدود ۲۸۱۷۹ کیلومتر مربع از ۶ شهرستان بجنورد (مرکز استان)، شیروان ،اسفراین، مانه و سملقان ،جاجرم و فاروج تشکیل شده است. این استان از نظر موقعیت جغرافیایی؛ از شمال با کشور ترکمنستان، از شرق و جنوب با استان خراسان رضوی، از جنوب غربی با استان سمنان و از غرب با استان گلستان هم مرز است. آثار کشف شده در این استان نشان از قدمت تاریخی کهن آن دارد. محوطه باستانی معروف به پهلوان و تپه حیدران جاجرم، قدمتی بیش از ۱۲ هزار سال دارند. قدیمی ترین اثر باستانی پابرجای قبل از اسلام (بنای سنگی اسپاخو) در غرب شهرستان مانه و سملقان در فاصله ۵ کیلومتری شمال شاهراه آسیایی در روستای اسپاخو نیز دلیل دیگری بر صحت این ادعا است.

خراسان شمالي از نظر ناهمواري ها به دو قسمت : الف ) نواحي كوهستاني ب ) پست و هموار تقسيم مي شود .

نواحي كوهستاني: 

كوههاي استان از نظر زمين شناسي حاصل آخرين حركات كوهزايي دوران سوم و از كوههاي جوان مي باشند . اين كوهها به دو بخش عمده : 1- رشته كوه كپه داغ 2- رشته كوه آلاداغ تقسيم مي شوند .

مهم ترین قله استان، قله كوه شاه جهان موسوم به قله «كركزو» است كه ارتفاع آن از سطح دریا 3 هزار و 86 متر است و قله های مرتفع دیگر شامل قله سالوك (بخشی از آلاداغ) به ارتفاع 3 هزار و 10 متر واقع در جنوب غرب بجنورد حدفاصل شهرستان های (اسفراین- بجنورد) و قله موسوم به كورشوان (قله چوپان) در منطقه عشایری گلیل در نوار مرزی شمال شهرستان شیروان به ارتفاع 2 هزار و 967 متر است. قله های دیگری نیز وجود دارد كه نسبت به سه قله مزبور ارتفاعشان كمتر است.از دیگر قله ها می توان به قله های قرخود، هاور وتیغ بل، دوچنگ، یامان داغی و بزداغی در مانه و سملقان قشمار چنگه و چاه بیر، كیسمار، پتلگاه، بوزان، كونجخورد، آق كمر، سنجربیگ، زكریا، امام حاضر، آجان وبل مومن در شمال شیروان، قله های آخورداغ (اگری داغ) و باباموسی و بابابلند در بجنورد و ماسینو در منطقه مرزی گیفان- ساری گل، بهار و موری سنخواست در گرمه و جاجرم اشاره كرد.

مرتفع ترين نقطه أن قله شاه جهان در رشته كوههاي آلاداغ 3051 متر و پست ترين نقطه آن در روستاي تازه ياب در قسمت خروجي رودخانه اترك با ارتفاع 4000 متر از سطح دريا قرار دارد . ارتفاع متوسط استان 1326 متر از سطح دريا مي باشد .  

رشته كوه كپه داغ : اين رشته كوه در شمال استان واقع شده و بوسيله گسل عشق آباد ( گسل كپه داغ ) از دشتهاي پست تركمنستان و بوسيله رودخانه اترك و دشتهاي مانه و سملقان ، بجنورد ، شيروان و فاروج از رشته كوه جنوبي آلاداغ جدا مي شود .

اين ارتفاعات شباهت زيادي از نظر ساختار زمين شناسي با زاگرس دارند و وجود گسلهاي متعدد ساختار رسوبي ، نامتقارن بودن چينها ، فقدان فعاليتهاي آتشفشاني و وجود سنگهاي داراي درز و شكاف آن شرايط مساعدي براي ذخاير آب زيرزميني و منابع نفت و گاز ايجاد مي نمايد .

رشته كوه آلاداغ : اين ارتفاعات توسط دشتهاي مانه و سملقان ، بجنورد ، شيروان ، فاروج ، از رشته كوه كپه داغ جدا شده است . آلاداغ در غربي ترين منطقه در حوالي جاجرم بوسيله يكسري كوههاي كم ارتفاع به رشته كوهستاني شاه كوه البرز مي پيوندد . جبهه شمالي آلاداغ با يكسري پرتگاههاي گسلي به رود اترك و جبهه جنوبي آن از طريق گسلهايي با دشت جاجرم ارتباط پيدا كرده است .

آب و هواي استان :

خراسان شمالي عمدتاً از آب و هواي معتدل كوهستاني برخوردار است و انواع آب و هواي آن عبارتند از :

الف) آب و هواي سرد كوهستاني ( نواحي مرتفع آلاداغ و كپه داغ )

ب ) آب و هواي معتدل كوهستاني

( شهرستان هاي مانه و سملقان، بجنورد ، شيروان ، فاروج ، اسفراين و شمال شهرستان جاجرم )

ج ) آب و هواي نيمه بياباني ( كوهپايه اي ) بخشي از شهرستان مانه و سملقان و جنوب استان .

جاذبه هاي گردشگري :

يكي از عوامل موثر در توسعه اقتصادي مناطق مختلف در دهه هاي اخير توجه به جاذبه هاي گردشگري و افزايش درآمد و ايجاد اشتغال از اين راه مي باشد .

خراسان شمالي با داشتن پتانسيلهايي از قبيل : موقعيت جغرافيايي مناسب ، وجود قوميت هاي مختلف ، تمدن كهن ، غناي فرهنگي و منابع طبيعي مي تواند موقعيت ويژه اي در جذب گردشگر داشته باشد . قرار گيري اين استان در مسير زوار امام رضا (ع) كه از جاده كناره درياي خزر عبور و مرور مي كنند ، موقعيت ويژه اي ايجاد نموده كه در صورت برنامه ريزي و مديريت صحيح مي توان چشم انداز روشني در اين زمينه ترسيم نمود .

عبور ميليونها مسافر از حاده آسيايي عامل مهمي بوده كه شهري چون فاروج پس از انقلاب بتواند در سايه ارائه آجيل و تنقلات در كشور منحصر به فرد و ممتاز باشد .

جاذبه هاي گردشگري استان را مي توان به جاذبه هاي طبيعي و تاريخي فرهنگي تقسيم نمود .

جاذبه هاي طبيعي :

جنگلهاي انبوه و حفاظت شده قورخود در شهرستان مانه و سملقان ، پارك ملي سالوك و ساريگل در شهرستان اسفراين ، منطقه حفاظت شده گليل سراني شيروان و پناهگاه حيات وحش مياندشت در جاجرم از مناطق ديدني استان مي باشد .

مناطق كوهستاني : دره هاي سرسبز ، رودهاي پرآب ، درياچه پشت سدها ، آبشارهاي فراوان چون ايزي ، حميد بيار ، اوغاز كهنه ، اسطرخي و دره هايي چون بازخانه ، دركش ، هاور ، روئين ، گليان ، زوارم ، استاد ، خسرويه 

پارك جنگلي گوئينيك ، غارهايي چون بيدك ، گسك ، درق ، پوستين دوز ، گنج كوه و بخش كوچكي از صدها جاذبه مناطق كوهستاني استان مي باشد .

اين مناطق براي ورزشهاي زمستاني و كوهنوردي ، صخره نوردي و نيز بسيار مناسب مي باشند .

آبهاي معدني : اين آبها به دليل املاح و خاصيت درماني مي توانند بعنوان يكي از جاذبه هاي گردشگري استان به حساب آيد . از جمله مي توان به آب معدني ايوب پيغمبر در گيفان ، آب معدني بش قارداش در بجنورد ، مختومي در شيروان ، مهمانك در مانه و سملقان و حاج سست در اسفراين اشاره نمود .

جاذبه هاي تاريخي فرهنگي :

چنانكه قبلاً گفته شد بيش از 606 اثر تاريخي و محوطه باستاني در استان شناخته شده است كه از جمله آنها مي توان به قلعه جلال الدين جاجرم ، تپه ارگ ( تپه نادري ) شيروان ، شهر بلقيس در اسفراين ، آئينه خانه و عمارت مفخم در بجنورد ، آتشكده اسپاخوي مانه و سملقان ، مقبره بابا و بي بي در فاروج و اشاره نمود .

اماكن مقدس :

بقعه سلطان سيد عباس ( معصوم زاده ) در بجنورد ، خواجه علي ابن مهزيار در جاجرم ، امامزاده حمزه رضا شيروان ، امامزاده دلاور آشخانه ، امامزاده سلطان جعفر در روستاي سياه دست فاروج ، امامزاده احمدبن موسي در اسفراين و از جمله زيارتگاهها و اماكن مقدسه استان مي باشند .

موزه ها : 

موزه مردم شناسي شهر بجنورد و موزه حيات وحش رباط قره بيل ( جاجرم ) از موزه هاي موجود استان مي باشند 

صنايع دستي و آثار هنري :

قاليچه و پشتي تركمني ، گليم و جاجيم ، چادرشب ابريشمي ، كلاه كركي ، چارق دوزي ، پوستين دوزي ، زين سازي از مهمترين صنايع دستي استان محسوب مي شود كه نقش مهمي در جلب جهانگرد دارد . علاوه بر اين لباسهاي محلي و سنتي ( كردي و تركمني ) نيز اهميت خاصي دارند .

ورزش هاي سنتي :

انجام مسابقات ورزشي در استان خراسان شمالي از سابقه تاريخي زيادي برخوردار است كه مي توان به كشتي چوخه اشاره نمود . اين ورزش در استان از قدمتي 2500 ساله برخوردار است و علاوه بر اين وجود اسبهاي اصيل تركمن زمينه ورزش اسب دواني را فراهم نموده است .

راهها و ارتباطات :

راهها و سيستم حمل و نقل و ارتباطات مناسب زيربناي توسعه اقتصادي را در هر سرزمين تشكيل مي دهد . اگر راه و وسايل نقليه كافي وجود نداشته باشد ، امكان اتصال بين نواحي توليد و مصرف از بين مي رود و خصوصاً در مناطق دور افتاده روستايي كه استعداد خوبي براي توليدات كشاورزي دارند ، امكان بهره وري بهينه از استعدادهاي محيطي وجود نخواهد داشت .

راه مناسب ، سبب ايجاد تسهيلات در روابط شهر و روستا گرديده و سطح آگاهي جوامع روستايي را بالا مي برد . بدليل وسعت مناطق كوهستاني روستاهاي بسياري در استان وجود دارند كه از موقعيت مناسب توليدي برخوردارند ولي بخاطر نبود امكانات ارتباطي و حمل و نقل در انزوا قرار گرفته اند و اين مسئله روند رشد و توسعه استان را با مشكل مواجه خواهد ساخت .


مردم استان خراسان شمالی که متشکل از اقوام فارس ، کرد ، ترک ها ، نرکمن و ... می باشند ، با وحدت و یکپارچگی خاصی ، استان را به کانون وحدت قومیتها و مذاهب مختلف تبدیل کرده اند . جمعیت استان با ضریب جوانی 44درصد ( نسبت سهم سنین کمتر از 15 سال از کل جمعیت استان ) از نرخ باسوادی 5/76 درصد و پایین تر از 80 درصد متوسط کشور برخوردار است
جاذبه های استان خراسان شمالی در یک نگاه
جاذبه های مذهبی
آرامگاه شاهزاده عبدالرحمن خرق 
آرامگاه شاهزاده عبدالرحمن خرق در فاصله 62 کیلومتری جنوب غربی شهرستان فاروج در روستای خرق قرار دارد.

جاذبه های باستانی
آیینه خانه سردار مفخم 
بنایی که امروزه آیینه خانه مفخم نامیده می شود ، ساختمانی است رفیع و با شکوه که در شمال شهر بجنورد واقع شده است . آیینه خانه سردار مفخم از آثار منحصر به فرد عصر ناصری در مرکز شمال خراسان است که در گذشته داخل باغ بزرگی قرار داشته است و همراه ابنیه دیگر از جمله عمارت مفخم - دروازه ورودی حوض خانه - باغ فواره و کلاه فرنگی ، دارالحکومه مفخم را تشکیل می داده است .

جاذبه های تفریحی
بش قارداش 
بش قارداش یکی از جاذبه های طبیعی شهرستان بجنورد می‌ باشد که از لحاظ واژه به معنی پنج برادر می ‌باشد . که در ۷ کیلومتری شهر بجنورد ( مرکز استان خراسان شمالی ) در مسیر جاده بجنورد اسفراین می‌ باشد .

سد دوستی 
سد دوستی در مرز ایران و ترکمنستان و روی رودخانه مرزی هریرود در ۷۵ کیلومتری شهرستان سرخس در شمال شرق خراسان رضوی احداث شده ‌است.

معرفی شهرستان قروه استان کردستان

شهرستان قروه در دشت وسيعي در 93 كيلومتري خاور سنندج و 72 كيلومتري شمال باختري همدان قرار دارد. اين شهرستان محدود است از شمال به بيجار و از مغرب به سنندج و از مشرق به همدان و از جنوب به سُنقر و همدان، مساحت آن 4268 كيلومترمربع میباشد. قروه بين 47 درجه و 48 دقيقه طول جغرافيايي و 35 درجه و 10 دقيقه عرض جغرافيايي قرار دارد.

با توجه به اینکه شهرستان قروه در منطقه ای سردسیر و کوهستانی در استان کردستان قرار دارد، دارای ارتفاعات بسیاری می باشد. موقعیت کوهستانی، جهت چین خوردگیها و نحوه تابش خورشید، در میزان پوشش گیاهی این ناحیه موثر است. اکثر دامنها پوشیده از گیاهان معطر و چند ساله هستند. از جمله منطقه بدر و پریشان که منطقه ای کوهستانی است و از کوههای صخره ای، دره های کم عمق، تپه ماهورها و ارتفاعات بهم پیوسته تشکیل یافته است که دامنه تغییرات ارتفاعی آن بین 2000تا 3298 متر متغیر است. کوههای بدر، پریشان، یوسف سیاه، شعبان کچل، پنجه علی، دروازه.... از مهم ترین کوههای منطقه می باشند. حدود 30 درصد منطقه صخره ای و مابقی تپه ماهور است و شیب منطقه نیز بالای 30 درصد می باشد. این منطقه دارای چشمه های فراوانی می باشد که می توان چشمه شاه پسند، چشمه های شمالی کوه بدر، چشمه کبود، چشمه پناهگاه پریشان را نام برد. به دلیل فراوانی چشمه های موجود گونه های جانوری و گیاهی منطقه جهت تامین آب مورد نیاز خود با مشکلی مواجه نمی باشند. منطقه حفاظت شده بدر و پریشان با مساحت 43000 هکتار در ضلع جنوبی شهر قروه و با فاصله 12 کیلومتر از آن واقع شده است. این منطقه مجموعه ای از ارتفاعات بهم پیوسته با پوشش گیاهی مناسب و گونه های جانوری مهمی چون کل و بز می باشد.

به منظور حفظ این گونه ها و چشم اندازهای طبیعی و بسیار زیبای آن، از تاریخ 1375 به عنوان منطقه شکار ممنوع تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفته است. به دلیل پتانسیل بالای منطقه از نظر وضعیت زیستگاه و گونه های موجود و به منظور حفاظت و برنامه ریزی شده بهتر در اوایل سال 1385 منطقه مذکور به منطقه حفاظت شده بدر و پریشان ارتقاء یافت. قسمت عمده این منطقه در حوزه استحفاظی شهرستان قروه واقع شده و قسمتی از آن نیز در حوزه استحفاظی شهرستان سنقر می باشد اما مسئولیت حفاظت از آن به عهده اداره حفاظت محیط زیست شهرستان قروه می باشد.

جغرافياي طبيعي
آب و هوا

ارتفاع شهرستان قروه از سطح دريا 1900متر مي باشد و همين ارتفاع بيش از حد آب و هواي خاصّي را در منطقه ايجاد كرده است كه داراي زمستان بسيار سرد با برف هاي سنگين و تابستان نسبتاً خنك با وزش بادي هميشگي است.
به علت گرم و خشك بودن ميزان رطوبت هوا كمتر و باران هاي بهار و پائيز متوسط است. ميزان بارندگي متوسط ساليانه آن حدود250 تا 350 ميليمتر و يا بيشتر میباشد.
بادهاي مشهور اين شهرستان عبارتند از :
“ الف ـ باد شمال ( شه مال ) ، ب ـ باد سياه ( ره شه باد ) ، ج ـ باد زلان ، د ـ گرد باد

گونه های جانوری منطقه:

پستانداران: بزکوهی، کل، روباه،گرگ، شغال، گراز، جوندگان، خرگوش...
پرندگان: قرقی،طرقه، دلیجه، شاهین، عقاب، سار گپه، کبوتر سانان، جغد، کلاغ نوک سرخ، شبگرد، کبک و ...
خزندگان: لاکپشت، مار، مارمولک ها و ...
گونه های جانوری مذکور از جمله حیات وحش شناخته شده منطقه می باشند. این منطقه به دلیل شرایط توپوگرافی خاص، تنوع شکل زمین و دارا بودن صخره های متعدد محل امنی برای حیواناتی مانند کل وبز می باشد.
دامنه کوه پریشان پوشیده از انواع گیاهان متنوع می باشد.

گونه های گیاهی:

گون، مرزه، کما،انواع لاله ها، نخود سیاه، گیاهان علفی چند ساله، درخچه بادام وحشی، ریواس، نسترن وحشی، جگن و سازو، زنبق، فرفیون، میخک، کنگر، شکر تیغال، گل ماهور، زول، شقایق، جاشیر، کلاه میر حسن، گندمیان، کنگر فرنگی، انواع گونه های گرامینه(پوا، ملیکا، استیپا و....)

منابع طبيعي قروه

با توجّه به اين مطلب كه شهرستان قروه در منطقه اي سردسير و كوهستاني قرار دارد ، داراي ارتفاعات بسياري مي باشد . همچنين در آن چشمه ها و چندین رودخانه فصلی و قنوات متعدّي وجود داشت كه از ذوب شدن برف كوهها و ارتفاعات بوجود میآمد كه بعلت حفر چاهها و خشک سالیهای سنوات گذشته خشک شده اند.
موقعيّت كوهستاني ، جهت چين خوردگي ها و نحوة تابش خورشيد ،در ميزان پوشش گياهي اين ناحيه مؤثر است .که اکثر دامنها پوشیده از گیاهان معطر و چند ساله مانند انواع گونها ، گراسها از خانواده گرامینه،گونه هاي معطر و دارويي مانند : بابونه ، آويشن ، گل گاوزبان ، هرزه ، نعناع ، كُما و جاشير
در كوهستان هاي قروه انواع پرندگان و پستانداران زندگي مي كنند كه مهمترين آن ها عبارتند از :
پستانداران علفخواران : قوچ و ميش، كل و بز ، خرگوش، گراز ، انواع جوجه تیغی
پستانداران گوشتخوار : گرگ ، روباه ، شغال
پرندگان : شاهين ، كبك ، كركس ، عقاب طلايي ، دال ،جغد ، شاه بوف ، قوش ( طولان ) ، قمري ، فاخته ، بلدرچين ، ميش مرغ ، انواع مرغابي ، آنقوت ، حواصيل خاكستري ، لك لك سفيد ، غاز خاكستري ، چنگر ،بط ، آپچيك آواز خوان ، كبوتر چاهي ، سبز قبا ، سهره معمولي ، گنجشك معمولي ، زاغي ، اگرت بزرگ ، پاشلك معمولي ، اگراس سياه ، حواصيل زرد ، حواصيل ارغواني ، كوكرگندمي ، قرقي .


چشمه ها
چشمه سرآب: در بخش جنوبي شهر قروه سرآبي طبيعي وجود دارد كه يكي از تفرج گاه هاي مردم منطقه محسوب مي شود . اين سرآب داراي آبي خوب وگوارا است . بخشي از آب به كشاورزي و فضای سبز قروه از اين چشمه تأمين مي شود .

چشمه بابا گرُگُر : روستاي « باباگُرگُر » در 18 كيلومتري شمال شرقي شهرستان قروه، چشمه اي جوشان هميشه مي خروشد كه به آن « دنگز » مي گويند . آب اين چشمه در استخري عميق و مدور به محيط 200 متر جمع شود . اين چشمه پر آب به علّت وجود املاح معدني به ويژه گوگرد رنگي است . آب آن زرد رنگ مايل به نارنجي و گازدار مي باشد . درمحلّ چشمه هاي آهك ساز ، برجستگي هايي به وجود آورده اند كه مشهورترين آن ها « اژدها » نام دارد .

چشمه سرآب وينسار: يكي ازقديمي ترين چشمه هاي قروه است كه در روستاي وينسار ( از توابع قروه در 35 کیلومتری جاده قروه همدان ) واقع شده است . اين چشمه آب بسيار گوارا دارد . در حقيقت روستاي وينسار پيرامون اين چشمه شكل گرفته است. اطراف چشمه اصلي سنگ چين شده و قدمت آن حدود دو تا سه قرن برآورد شده است. تا حدود سی‌ سال‌ پیش‌، مردم‌ روستا در ماه‌ خرداد مراسم‌ شكرگذاری‌ و قربانی‌ برای‌ "سراب"، برگزار می‌كردند. در این‌ مراسم‌ ضمن‌ قربانی‌ كردن‌ گوسفندان‌ به‌ جشن‌ و شادمانی‌ می‌پرداختند و احترام‌ ویژه‌ای‌ برای‌ این‌ چشمه‌ قایل‌ بودند.

رودها

رودخانه شور(چم شور): اين رود بزرگترين و پرآب ترين شعبه هاي تلوار است كه سرچشمة اصلی آن از ارتفاعات بدر و پریشان و دره بزرگ میهم نشعت میگیرد .چند كيلومتر به سمت شمال شاخه ديگري دريافت مي كند كه از ارتفاعات شرقي روستاي نارنجك و باباشیداله ـ سرچشمه گرفته است و پس از عبور از آباديهاي كمره ، مجین ، آجی چای ، مهدیخان ، شوراب هزاره درروستاهای شادي آباد و عبدالله آباد به تلوار مي ريزد و سپس به قزل اوزن مي پيوندد.

رود شيخ جعفر: ازكوههاي ويهج ، آصف آباد ، نعمت آباد (دامنه شمالی بدر) ، مانگه دول سرچشمه گرفته و به وسيله چشمه مسير رود خانه پرآب مي شود و در نزديكي پل باباگُرگُر به رودخانه شور و سپس به رود تلوارمي ريزد.

چم يالقوز آغاج : اين رود با شاخه هاي متعدد از دره بزرگ روستاهای پرپیشه، جامه شوران، و ارتفاعات غربی کوه ابراهیم عطارسر چشمه گرفته و به رود خانه تلوار می پیوند.

کوه های قروه

شهرستان قروه دارای ارتفاعات بسیاری است که مهمترین آنها عبارتند از کوههای : پریشان، بدر، پنجه علی، ابراهیم عطار، یوسف سیاه، شعبان کچل، خرسه ریه، سه زرده......
این بخش در قسمت ارتفاعات قروه مفصلا توضیح داده خواهد شد.

کوه پریشان

صادرات

به جهت وجود معادن سنگ ، يكي ازمهمترين صادرات قروه سنگ هاي معروف آن مي باشد كه عبارتند از : مرمر ، پوماس ، ساختماني ، چيني ، كريستال ، پوکه ساختمانی، گرانيت و يشم . از ديگر صادراتش : گندم ، سيب زميني مي باشد .

گندم : در سال هايي كه بارش و عوامل جوي مناسب است حدود 200 هزار تُن گندم مازاد بر به سيلوهاي داخل و خارج استان صادر مي شود .
سيب زميني : از آن جايي كه سيب زميني اين شهرستان از دهه هفتاد در تناوب گندم قرار گرفته سالانه حدود 150 هزار تن تولید میشود که مازاد آن به سایر استانهای و کشور عراق صادر می شود.

جغرافياي انساني و فرهنگ

نژاد
در خصوص ساكنين اوّليّه قروه اقوال و روايات متفاوتي وجود دارد . بدين جهت تعيين نژاد آنان كار بس دشوار است زيرا تاكنون تحقيق تخصّصي خاصّي از سوي محقّقين صورت نگرفته است . امّا آن چه كه هم اينك در افواه مطرح است اينكه : با توجه به تُرك زبان بودن اين شهر در بين استان كردستان كه زبان اصلي آنان كُرد بوده ، اين است كه نژاد ساكنين اوّليّه تُرك و از نژاد آريائيهاي اصيل هستند كه حكومت مقتدر مادها را در همدان پايه گذاري كردند .

زبان
زبان اصلي مردم قروه تُركي است . زبان تُركي قروه شُعبه اي از تُركي آذري است با اختلاف لهجه اي كه خاصّ اين شهر است حتّي لهجة آن با ساير روستاهايش متفاوت است .
يكي از علل تُرك زبان بودن شهر قروه آن است كه قروه در راستاي جغرافياي وسيع مردمان تُرك در جنوب جغرافيايي ، يعني در منتهي اليه استان زنجان و همدان قرار گرفته است . بعد ها در اثر توسعه شهري ، ملّيت هاي گوناگون از جهات مختلف به اين ديار مهاجرت كردند و يك تنوّع فرهنگي بسيار گسترده به وجود آورده اند مثلاً : نژادهاي معروف كُرد ( كلهر ، و كرمانجي ) به اين منطقه آمده اند و ماندگار شده است .
در ابتدای قروه کلا ترک زبان بود اما در اثر مهاجرتهایی که بیان شد الان اکثریت مردم کرد زبان می باشند. اهالي قروه به سه زبان فارسي ، تُركي و كُردي تكلّم مي كنند كه اين نمادی از تنوّع ملّيت ها گواگون دارد .

دين و مذهب

مردم قروه مسلمان ومذهب آنان شيعه و سنی مي باشد .

پشينه تاريخي قروه

وجه تسمية قروه

در خصوص وجه تسمية قروه روايات بسیاری وجود دارد که چند مورد آن ذکر می شود. نام قروه بر گرفته از واژة عربي « قَرو » به معناي « زميني كه قطع نشود » فرهنگ دهخدا ص1373 نظر به اين كه قروه در ميان دشتي قرار گرفته و اراضي مسطح آن چون زميني يك پارچه كه در ميان كوه ها محصور شده است شاید این معنی را کرده اند. بعضی هم روایت کرده اند: قروه یعنی دشت شقایق. این معنی نیز تا حدودی قابل توجه است زیرا قبل از اینکه قروه به شهر تبدیل شود اراضی آن دشتی مملو از شقایق بود. بعضی معتقدند کلمه قروه در اصل کردی و «گل وه» بوده یعنی گل گاه و گلزار «وه» پسوند و به معنی گاه می باشد. در وجهي نام قروه بر گرفته از “ واژه عربي « قرو » به معناي جوي بزرگ و دراز كه در آن ستوران آب مي خورند ” ( فرهنگ دهخدا ص 1373 ذيل نام قرو ) مي دانند چرا كه در سال هاي نه چندان دور ( كمتر از دو دهه پيش ) جويِ آب زلالِ نشاط آور و روح افزايي كه از سرآب قروه سرچشمه مي گرفت با صدايي دل انگيز و آبي با طراوت از وسط شهر مي گذشت و به باغات و زمين هاي پايين شهر روان مي شد. دكتر كدكني واژه قروي ( قروه ـ قُروِ ) را ديواري كاهگلي يا خانة حصيري مي داند . با توجّه به اين كه تا چند دهة پيش كه هنوز آسفالت و سيمان به اين شهر راه پيدا نكرده بود ، قريب به اتّفاق ديوارها و پشت بام ها در جهت جلوگيري از سايش با آب باران و زيبايي ظاهري پوشيده از يك لاية كاه بود و اين وجه تسميه به جهت آن كه واژه تركي است نه عربي و نيز اشاره به يكي از ويژگي هاي اين شهر دارد براي اهالي قابل قبول تر است. روايت دیگری هم وجود دارد مبنی بر اینکه قروه يك واژة تركي است ، زیرا در چند منطقةترك نشين مناطقي به همين نام وجود دارد از جمله: در اطراف رزن از شهرهاي همدان و در حوالي سُنقُر .

محلات مشهور قروه

محلات مشهور قروه عبارت بودند از:يوخاري محله يا محلةبالا،آشاغه محله يا محله پايين، داغ محله يا محله كوه،محلة كوچكه كان يا محلةسنگ،سنجه تپه،قاش تپه ،ره مين آباد،محله پشت شهرداري،زمين شهري پشت خانةسازماني يا پشت ثبت احوال،محلةسرچشمه سيّد آقا علي يامحلةسر چشمه و احمد آباد.

پيدايش و توسعة شهر:

در خصوص مبدأ و پيدايش شهر قروه و قدمت آن فعلاً سند محكم و قابل قبولي وجود ندارد امّا با توجّه به نام منطقه كه « اسفند آباد » مي باشد ، كلمة اسفند و اسفندآباد در فرهنگ دهخدا چنين معني شده است :
اسفند : در اوستا سپنته صفت است ( درتأنيث سپنتا ) يعني پاك و مقدس برابر سانكتوس لاتيني اين صفّت در اوستا از براي اهورا مزدا گروهي از ايزدان و مردمان و جزو آن آورده شده است .
اسفند آباد : يكي از بلوكات كردستان حدّ شمال قراء گروس حدّ شرقي قراء مهران حدّ جنوبي سُنقُر و كليايي و حدّ غربي ييلاق مركز قروه » ( دهخدا ، ص 2327 )
پس با توجّه به نام اسفند كه لفظي زرتشتي و اينكه زرتشتيان در تأسيس قنات ها در ايران صاحب سبك و ساعي بوده اند و اين امر راجزو فرائض حتمي و قطعي ديني آنان بوده ، نشانة محكمي از همّت و اقدام آنان را مي توان در شهر قروه مشاهده نمود . بدين جهت به روايتي قدمت قروه به دوران اشكانيان و ساسانيان بر مي گردد . وجود چند رشته كاريز ( قنات ) در جنوب قروه ، رشته كاريز « جن يان » و رشته كاريز « خالصه » دليل بر اين مدّعاست . نياكان ما آوردن آب را از اعماق زمين به سطح زمين كاري مقدّس مي شمردند پس با توجّه به اين كه آب نشانةحيات و تمدّن است پيشينيان از سه هزار سال پيش در قروه سكونت داشتند و بنا به شرايط اقليمي ييلاق و قشلاق مي كردند . يعني با شروع فصل بهار به اين منطقه آمده بهاره كاري و با شروع فصل پاييز به مناطق گرمسيري كوچ مي كردند . همچنين پيدا شدن سكّه هايي كه مربوط به دوران اشكانيان و ساسانيان بوده و هم اينك در موزه سنندج نگهداري مي شود ، دليل ديگر برصدق اين روايت است .
كندوكاوهاي اخير نيز نشان مي دهد كه شهر قروه در جايگاه كنوني قرار نداشته ، بلكه درنزديكي چشمة سرآب كه مكاني پر آب بوده قرار داشته است.

دریاچه سراب

توسعه شهر قروه

در خصوص توسعه شهر همان گونه كه از مدارك پيداست ، شهر قروه در حدود 70 یا 80 سال پيش قصبه اي بيش نبوده امّا ، به دلايلي چند به سرعت رشد يافته و از بسياري آبادي هاي بزرگتر از خود پيش اُفتاده است از جمله عوامل توسعه و دلايل تغيير وضعيّت قروه به شرح ذيل مي باشد :
ـ قرار گرفتن در مسير جادة شوسه همدان به سنندج .
ـ نصب تلگراف خانه كه در واقع از جملة اصلي ترين عوامل تغيير چهرة شهر محسوب مي شود .
ـ موقعيّت ممتاز و زمين هاي مستعد براي كشاورزي .
ـ آب و هواي خُنك در تابستان .
ـ وجود معادن سنگ با سنگ هاي مرغوب .
ـ افتتاح مدرسةانتصاريه ( حافظ ) در قصبة قروه نيز از جمله مهمترين و اساسي ترين عوامل محسوب مي شود . با وجودي اين كه تقريباً هم زمان با ساير بخش ها در اينجا مدرسه افتتاح مي شود امّا به واسطة سهولت ارتباط با مركز كردستان و ايجاد زمينه از سوي اهالي و مركزيّت نسبت به ديگر بخش ها ، قصبة قروه كم كم رشد يافته و شهريگري و مدنيّت چهرة خود را آشكار كرده است .
ـ تأسيس نمايندگي فرهنگ ( آموزش و فرهنگ ) از عوامل ديگر است كه به تثبيت مركزيّت منجر شد .
قرية قروه در سال 1339 به شهر تبديل شد.

بنای اولین میدان قروه


میدان قدیم قروه



میدان فعلی

آثار تاريخي و باستاني قروه

مهمترين آثار باستاني اين شهرستان عبارتند از : امام زاده بابا گُرگُر ، حمّام قصلان ، پُل فرهاد آباد ، غارهاي گنجي ، صخره هاي فرهاد تاش و تعدادزيادي تپّة باستاني مي باشد كه تعداد 44 اثر آن به ثبت ميراث فرهنگي رسيده است.

آثار هاي باستاني به ثبت رسيدة شهرستان قروه :

اماكن متبركه و آثار باستاني

بقعة بابا گُرگُر (امامزاده سيد جلال الدين)

اين بقعه در روستايي به نام « باباگُرگُر» ( اين تلفظ تُركي يعني بابا ببين ببين ) در 24 كيلومتري قروه قرار دارد. اين بقعه به امامزاده «سيد جلال الدّين بن موسي الرضا» مشهوراست كه از نوادگان امام محمّد باقر است.
بناي مقبره روي صخرة سنگي حاصل از آب و گازهاي معدني ساخته شده است . در گذشته ورودي بنا به صورت ديوار چيني از خشت و قلوه است و پوشش چوبي دارد و اتاق مقبره داراي گنبد شلجمي است . در ساخت گنبد از سنگ هاي لاشه اي محلي روي پايه هاي خشتي و سنگي استفاده شده است . اما در بازسازی هایی که در سالهای اخیر صورت گرفته بنای ساختمان با استفاده از آجر و سیمان مرمت شده است. درپاي بنا سوراخي به قطر 10 سانتي متر وجود دارد كه بادي با سرعت زيادي و بوي تند گُوگرد از آن خارج مي شود و با انداختن شي كوچك يا سكه اي در درون سوراخ از آن نياز مي گيرند . سپس دهانة سوراخ را محكم گرفته و پس از مدتي رها نماييد گاز در اثر تجمع با فشار زيادي خارج شده و محتويات درون سوراخ را به بيرون پرتاب مي كند . زائران را عقيده بر اين است كه در صورت پرتاب شدن شي ، نياز آن شخص بر آورده مي شود.
در اين محل چشمه هاي آهك ساز فراوان، برجستگي هايي را به وجود آورده كه مشهورترين آن ها « اژدها » نام دارد. اين پديده حدود 300 متر طول، 5 متر ارتفاع و پهنايي بين 4 تا 7 متر دارد. در وسط سنگ اژدها شكاف طويلي وجود دارد. هر اندازه ارتفاع آن افزايش مي يافته ، پهناي شكاف به علت رسوب گذاري جديد، تنگ تر مي شده است. مردم منطقه به اين بقعه اعتقاد وافري دارند و در مورد سنگ كه به شكل اژدهاست نقل قول هاي زيادي وجود دارد.
تاريخ دقيق ساخت بقعه مشخص نيست ، ولي به روايت عده اي ، پيش از دورة قاجار توسط معماران محلي ساخته شده است .

حمّام قصلان

حمّام قصلان در روستاي « قصلان » در مسير دينور ـ زنجان ، در5 كيلومتري شمال قروه قرار دارد و تپّة بزرگ باستاني آن از عملكرد وسيع شهري قصلان حاكي از دوره هاي تاريخي است.
حمام بزرگ قصلان و برج آن در سال 1255هـ.ق در روزگار " آصف اعظم " تعمير شده تاريخ ساخت حمام احتمالاً مربوط به اواخر عهد زنديه و در زماني است که " خسرو خان اول" به عنوان والي کردستان حکومت داشت.

اين بنا داراي بخش‌هاي مختلفي نظير هشتي، حمام سرد، هشتي و ميان در، حمام گرم، خلوتي‌هاي خصوصي و عمومي،خزينه و تون است و تزيينات منخصر به فرد آهک بري با طرح‌هاي گياهي، هندسي، انساني و حيواني درآن مشاهده مي‌شود که در نوع خود با اهميت و قابل مقايسه با حمام خان در شهر سنندج است.

حمام قصلان

تپه باستانی قصلان

تپه قصلان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش مرکزی، روستای قصلان واقع شده و این اثر در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۸۵۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این تپه بزرگ باستاني حكايت از عملكرد وسيع شهري آن در دوران تاريخي مي كند. به نظر ميرسد كه پس از پايان آخرين مرحله سكونت در تپه قصلان، آبادي به محوطه‌اي كه اكنون آثار ديوارهاي قطور برج و باروي آن در مساحتي 5/2 هكتار ديده ميشود منتقل گرديده است. اين روستا ”در دژي“ نام داشته و داراي برج و بارو و حمام و همچنين كاروانسرايي داير در كنار حصار بوده است. اين روستا در قديم مرکز حکومت ناحيه قروه بوده است. در اطراف اين تپه، بقاياي قبوري به صورت پراکنده ديده مي‏ شود.

تپه باستانی قصلان

در حدود 35 كیلومتری شرق شهر قروه، در فاصله سه روستای داشبلاغ ، آقبلاغ و وینسار بر روی كوهی مرتفع، بقایای یك معدن بزرگ سنگ قرار دارد كه از نظر نوع ، اندازه و تراش سنگ دارای ویژگی های خاص و از اهمیت بسیار برخوردار است. باور مردم برآن است كه این سنگ ها به داستان شیرین و فرهاد ارتباط دارد. نوع حجاری و سفال های موجود در منطقه، احتمالاً به دوره ساسانی تعلق دارد. این منطقه در ایام بهار به عنوان تفرجگاه مورد استفاده مردم است. در ضلع شرقی همین كوه فرهادتاش، دهانه غاری وجود دارد كه "اورل استین" مستشرق اروپایی هنگام بررسی منطقه غرب كشور، از این غار نام برده و ظاهراً نتوانسته وارد آن شود. حوالی منطقه فرهادتاش نمونه های فسیل دریایی زیادی وجود دارد.

صخره های فرهاد تاش


دهانه غار فرهاد تاش

غار فرهادتاش

نمونه فسیل صدف دریایی

پُل فرهاد آباد

اين پُل در 15 كيلومتري شمال غربي شهرستان قروه ، در روستاي فرهادآباد قراردارد و در مسير جادة قديمي بيجار ، روي رود خانة « بايتمر » احداث شده است . تاريخ ساخت پُل به طور دقيق مشخّص نيست و با توجّه شيوة معماري پُل ، به نظر مي رسد كه احتمال قوي از پُل هاي دوران صفويّه باشد . اين پُل در زمان حكومت خسروخان اول مقارن با حكومت زنديّه تعمير و بازسازي شد و فرهاد ميرزاي معتمدالدّوله زماني كه حاكم كردستان بود آن را مرمّت كرد ؛ از اين رو آن را پُل فرهاد آباد مي نامند. پل فرهاد آباد داراي 8 دهانه و 80 متر طول است . چشمه هاي كه در وسط اين پُل قرار دارد ، بزرگ تر از ديگر چشمه ها است . نوع قوس به كار رفته در اين پُل عموماً جناقي است. از آنجا كه اين پُل توسط امير علايي به دست تعمير سپرده شد ، به نام پُل امير نيز مشهور است. تخريب و ويراني پل در اثر سيلابهاي بهاري در سال 1369 موجب شد كه ميراث فرهنگي استان ، احيا و مرمت كامل پل را به انجام برساند . روستایی به نام " ویس مرید" از موقوفات این پل است.